recensies van nederlandstalige biografieƫn

Jules Schelvis. Een indrukwekkend mens in een wat verbrokkelde biografie

Jules Schelvis (1921-2016) is een bekende naam doordat het hem, in de woorden van zijn biograaf, ā€˜is gelukt om Sobibor op de kaart te zetten in Nederland en in het buitenland’. Het bijzondere van zijn levensverhaal ligt besloten in de volledige titel van de biografie: Jules Schelvis, getuige van...

Ballingschap van Thomas Mann in Sanary-sur-mer – chaos en angst voor een gedeclasseerd bestaan

De grote verdienste van Thomas Mann en zijn schrijvende familieleden onder wie zijn broer Heinrich en zijn kinderen Erika en Klaus, is dat ze de grote gebeurtenissen in hun tijd zorgvuldig documenteerden. Thomas Mann (1875-1955) hield gedurende zijn hele schrijversleven, vanaf ongeveer zijn 18e, dagboeken bij. Heinrich Mann (1871-1950)...

Honderd verhalen. De zeven dochters van Maria Theresia

Dit boek van Veronica Buckley is veelomvattend, groots en ook nog eens toegankelijk. Alleen al de introducties van de hoofdstukken wekken de indruk van een roman uit vervlogen tijden en maken onmiddellijk nieuwsgierig: ā€˜Waarin twee geheime romances opbloeien en Elisabeth een koning verliest’, ā€˜Waarin twee ongelukkige prinsessen ontkomen aan...

Wat dreef Anton Mussert in de armen van het kwaad? Auke Kok zoekt een antwoord

Toen Auke Kok vier jaar geleden nog aan het begin stond van zijn biografie van Anton Mussert, zei hij in een interview voor Biografieportaal dat hij vooral gefascineerd was door Musserts zelfbeeld: ā€˜Hitler nam hem nauwelijks serieus, maar daar leek hij zijn ogen voor te sluiten. Was dat een...

Philip Dirk baron van Pallandt en Jiddu Krishnamurti. Oost en West ontmoeten elkaar in Ommen

Hoe een steenrijke jongeman van adel met een voorliefde voor snelle auto’s en grote jachtpartijen in de ban raakte van een Indiase adolescent die volgens de theosofische beweging de derde incarnatie was van de ā€˜Wereldleraar’ na Krishna en Jezus, blijft een verbazingwekkend verhaal. Waarom stond deze jonge baron zijn...

Hans Roduin: de man voor wie niets vanzelfsprekend was

Op het omslag van De voorloper staat een foto van de kleuter Tom Rooduijn en zijn ouders. Zijn moeder lijkt haar zoontje aan haar man over te dragen, maar die pakt halfslachtig ƩƩn beentje vast. Het resultaat: Tom maakt een spagaat tussen vader en moeder. Het is een sterk...

De bijzondere levens van Anton Nieuwenhuis en Margarethe van Uexküll Güldenband

Anton Nieuwenhuis  was de Borneoreiziger, Margarethe van Uexküll Güldenband de barones. Hun levens raakten met elkaar verstrengeld tijdens hun ontmoeting in Buitenzorg op Java. Binnen enkele maanden trouwden ze. Claartje Bunnik schreef met De Borneoreiziger en de barones een sprankelende dubbelbiografie van Anton Nieuwenhuis en Margarethe van Uexküll Güldenband. Uexküll...

Gerrit Schimmelpenninck – een mislukte minister-president aan de vergetelheid ontrukt

Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863) was de zoon van de bekende staatsman Rutger Jan Schimmelpenninck. Deze was in de Bataafse tijd als raadpensionaris de eerste en laatste president van ons land. Die afkomst had grote voordelen voor de loopbaan van Gerrit, maar ook nadelen. Zo bleef Schimmelpeninck jr. altijd in de...

Aan de kant van de verbeelding. Het leven van Els Pelgrom

Wie is Els Pelgrom? Sanne van Heijst, de biograaf van Els Pelgrom (als Else Koch geboren in 1934), schrijft in de inleiding van haar boek dat ze zich na het lezen van een interview met Els afvroeg: ā€˜Wie was Els Pelgrom, het meisje dat in oorlogstijd met haar zus de...

Het strijdbare leven van Lie Alma-Heijnen

In de jaren dertig was Lie Alma-Heijnen (1909-1990) een van de boegbeelden in Nederland van de vooroorlogse beweging voor vrede en tegen fascisme. Bij een onderzoeksproject van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis stuitte historica Seran de Leede op haar indrukwekkend archief, ooit samengesteld door haar dochter Sinja Alma....

Margreet Dolman ziet Sara. 50 jaar levenslessen van Paul Haenen

Margreet Dolman, het beroemdste alter ego van Paul Haenen, viert haar 50-jarig jubileum. En daar hoort een mooi boek bij. Een lijvig werk met dikke kaft en veel foto’s, warme bijdragen van anderen en handgeschreven krabbeltjes van Margreet zelve in de kantlijn. De ontstaansgeschiedenis van Margreet Dolman, haar wapenfeiten,...

Julius Spier: de psychochiroloog van Etty Hillesum

In haar biografieĀ Julius Spier en de kunst van het handlezen reconstrueert Ā Alexandra Nagel het werk en het leven van de Duits-Joodse psychoanalyticusĀ Julius Spier (1887 - 1942). De handlezer staat vooral bekend als leermeester van Etty Hillesum, de Joodse vrouw die het indrukwekkende dagboek Het verstoorde leven achterliet. Handlezen had en...

recensies van engelstalige biografieƫn

U Thant – diplomaat met principes, overtuigingen en visie

Vanaf begin jaren 60 zagen we hem af en toe op de Nederlandse televisie: U Thant, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, een Aziatische...

John Adams. Soepele overgang van Amerikaanse presidentschappen geen vanzelfsprekendheid

Er bestaat een essentieel verschil tussen een biografie en een politiek-historische kroniek met een staatsman als centrale figuur. Dat bewijst een intrigerend boek over...

John Cheever (1912-1982) door de ogen van zijn dochter. ā€œNot the man I thought he wasā€

Over de Amerikaanse schrijver John Cheever (1912-1982) zijn meerdere biografieën verschenen, onder andere van  Philip Roths biograaf  Blake Bailey, maar het pas verschenen boek...

De boekverkoper van Hay: Richard Booth

Hij was niet alleen de founding father van het Kingdom of Books Hay-on-Wye, pal op de grens van Engeland en Wales, maar daarmee ook...

James Baldwin 1924-1987. I have a dream – and I have this nightmare

2024 was in de Verenigde Staten het jaar van de James Baldwin's centenary en dat schijnt uitbundig gevierd te zijn, want ā€œJimmy is still...

In de bubbel van de laatste tsaar Nicolaas II (1868-1918)

Je kunt The Last Tsar van Tsuyoshi Hasegawa uiteraard lezen als de zoveelste biografie van de laatste tsaar van de Romanov-dynastie, geupdate met de...

Russia in Four Criminals. Een toch wel ook hoopgevende Russische onderwereld

De vier Russen van biograaf Federico Varese (1965) vormen wat je noemt een zeer gevarieerd gezelschap. EƩn was zijn hele leven een gezworen vijand...

Zhou Enlai – het ‘schoothondje’ van Mao Zedong?

In de jaren 70 kende het grote publiek in Nederland dankzij pers en televisie drie Chinese mannenkoppen: die vande voorzitter van de Chinese Communistische...

Dorothy Parker (1893-1967) – Al te geniale Hollywood darling

Dorothy Parker was en is in de Verenigde Staten een household name, bekend om haar meedogenloze theaterkritieken in het blad Vanity Fair (na weer...

Vitas Gerulaitis: tennisgrootheid die een echte biografie verdient

Als je in de geschiedenis van de edele tennissport aan ƩƩn speler een imago van seks, drugs en rock & roll kunt toedichten, dan...

Masayoshi Son – de bijna-triljonair

In 2023 kwam het Nederlandse bruto binnenlands product (bbp, alle producten en diensten) voor het eerst uit boven het biljoen, dus boven de duizend...

Jevgeni Prigozjin – van kruimeldief tot redder van Rusland

Downfall, de titel van deze biografie van Jevgeni Prigozjin, verwijst niet alleen naar de opkomst en neergang van deze warlord van het Wagner-huurlingenleger, die...