Indonesische kwestie

Isaac Le Maire, tegen de keer ten tijde van de VOC

De coronacrisis had soms wonderlijke gevolgen. De Belgische journalist en reisleider Tom Dieusaert kreeg toen ineens de tijd om een historische zoektocht te beginnen naar de levenswandel van de gewiekste koopman Isaac Le Maire ten tijde van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Dieusaerts kwaliteiten als gids en onderzoeksjournalist kwamen hem daarbij goed van pas: daardoor is zijn boek Rond de Kaap een spannende speurtocht én levendige biografie geworden. Hij volgt in zijn boek het...

De Kesslers, de geschiedenis van een dynastie

De familie Kessler bracht de grondleggers voort van twee grote ondernemingen: Shell en Hoogovens. Jeroen Koch, die al veelgeprezen biografieën schreef over Koning Willem I en Abraham Kuyper, portretteert drie generaties Kessler in zijn nieuwe boek De Kesslers. Een familiegeschiedenis in olie en staal. De eerste generatie bestaat uit August Kessler (1853-1900), die op Sumatra de eerste petroleum voor Koninklijke Olie aanboorde en zijn echtgenote Margo de Lange (1860-1938). Na de vroege dood van...

Dirk van Os, een Brabantse koopman in Amsterdam

De eerste 29 jaar van zijn leven heeft Dirk van Os in zijn geboortestad Antwerpen doorgebracht, daarna zocht hij een veilige haven in Amsterdam. Het levensverhaal van deze ‘geniale koopman’, zoals hij door zijn biografen Alice Boots en Rob Woortman wordt getypeerd, leent zich bij uitstek om de neergang van de Brabantse handelsmetropool en de opkomst van Amsterdam als wereldstad te schetsen. Dat verhaal is grotendeels bekend, maar krijgt door het biografische perspectief behoorlijk...

‘Op zijn manier een geboren schrijver’. Wilhelm Leonard Ritter (1799-1862) 

De Werkgroep Indisch-Nederlandse Letterkunde organiseerde op 16 juni een lezingenmiddag in Leiden met als thema De Indische biografie. Hans Straver presenteerde daar zijn biografie van Wilhelm Leonard Ritter, met als ondertitel ‘Schrijver in Indië’. De negentiende-eeuwse bestuursambtenaar en publicist Wilhelm Ritter leidde een avontuurlijk en bijzonder leven in Nederlands-Indië. Toch heeft het heel lang geduurd voor zijn levensverhaal aandacht kreeg. Hans Straver portretteert hem nu als een veelzijdige schrijver in de context van zijn tijd en...

Niels Mathijssen schrijft de biografie van vrijheidsstrijder en/of landverrader Poncke Princen

Jan ‘Poncke’ Princen (1925-2002) vocht eerst tegen en later met de Indonesische onafhankelijkheidsstrijders. Sommigen beschouwden hem daarom als een landverrader, anderen (waaronder hijzelf) zagen hem als iemand die opkwam voor de zwakkeren. ‘Bij het zoeken van een verklaring voor zijn switch begon men aan de verkeerde kant. Als biograaf zoek ik antwoorden vanuit zijn achtergrond en geschiedenis.’ Als journalist bij de Groene Amsterdammer schrijft Niels Mathijssen over kolonialisme, het slavernijverleden en over de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd....

Paul Scholten. Ieder rechtsoordeel is een gewetenskwestie

Tot het begin van de vorige eeuw kregen juristen te horen dat de rechter ‘slechts de mond van de wet’ was. De beroemde en invloedrijke rechtshoogleraar Paul Scholten (1875-1946) bracht daar verandering in. Volgens hem moest elk geval steeds weer op zichzelf beoordeeld worden: wat is eerlijk en billijk onder deze omstandigheden? Om met zijn plechtige woorden te spreken: “Zoekt in het recht de gerechtigheid. Gij zult die na vele overwegingen ten slotte in...

Biografische studie over Alexander W.F. Idenburg en de moraal van het Nederlands Imperialisme

Nederland was eeuwenlang een koloniale macht. Het onderzoek naar deze tijd richt zich vandaag de dag veelal op de slavernij en op de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog na afloop van de Tweede Wereldoorlog. De periode van het ethisch-imperialisme - tussen het einde van de slavernij in de tweede helft 19e eeuw en het begin van de dekolonisatieoorlog in 1945 - was nooit eerder onderwerp geweest van een intensieve studie. Daarin brengt Hans van der Jagt verandering...

Een onverschrokken leven. De vele hartstochten van Fernanda Willekes MacDonald

Fernanda Willekes MacDonald had een buitenlandse naam, een exotische man en een netwerk dat zich ver buiten de landsgrenzen uitstrekte. Toch was ze ook zéér Nederlands. Lidy Nicolasen schreef haar levensverhaal op. Fernanda’s ouders waren zeer verschillend en hun uiteenlopende levensvisies echoën in het leven van hun dochter. Ferdinand Lodewijk Willekes kwam uit een familie van progressief-liberale kunstenaars en intellectuelen. De patricische familie van haar moeder Antonia Albertine van Vloten was veel conservatiever en streng protestant....