Biografie van Jochen Peiper laat veel vragen onbeantwoord

Jochen Peiper is in Nederland nauwelijks bekend maar hij stond aan het einde van de Tweede Wereldoorlog bovenaan de lijst van Duitse oorlogsmisdadigers die door de Amerikanen werden gezocht. Dat had hij te danken aan de executie van tachtig Amerikaanse krijgsgevangen tijdens het Ardennenoffensief, het laatste wanhoopsoffensief van Hitler in december 1944. Die gebeurtenis is de geschiedenis ingegaan als het bloedbad van Malmedy De Amerikaanse historicus Danny S. Parker werkte twintig jaar aan een biografie...

Biografie Oppenheimer opnieuw bestseller door magistrale filmische vertolking

Er bestaan geen biografieën waaraan 25 jaar gewerkt is, die een Pulitzerprijs voor beste biografie winnen het jaar na verschijnen (2006) en waarvan bijna twee decennia later een film wordt gemaakt die zonder twijfel alle Oscars in de wacht gaat slepen die er te behalen zijn. Een briljante biografie met een even briljante biopic als cinematografische samenvatting en interpretatie van de geschreven biografie. En als gevolg van de biopic staat American Prometheus: The Triumph...

Leen Sanders overleefde Auschwitz door te boksen

Tachtig jaar na de Holocaust krijgt het abstracte getal van zes miljoen holocaustslachtoffer steeds meer een persoonlijk gezicht. Het in 2021 in Amsterdam geopende Holocaust-namenmonument bevat de namen van alle Nederlandse slachtoffers. In het straatbeeld verschijnen struikelstenen voor de huizen waar weggevoerde Joden hebben gewoond. Lokale historische gezelschappen zetten zich in om het lot van de plaatselijke Joodse gemeenschap in beeld te brengen. Ook in biografieën krijgen steeds meer slachtoffers een gezicht. In april...

Feit en fictie over Miep Oranje en haar verraad

Voormalige leden van het verzet noemden Miep Oranje een ‘koerierster des doods’, een meedogenloze handlangster van de Sicherheitsdienst, die uit amoureuze motieven haar kameraden in het verzet erbij heeft gelapt. Richard Hoving, die eerder schreef over  Josef Kotalla – plaatsvervangend commandant van kamp Amersfoort- scheidt feit van fictie in zijn boek Miep Oranje. Zoektocht naar de koerierster des doods. De feiten Eerst de feiten. In de loop van 1943 sluit Miep Oranje zich aan bij de...

Vrouwen in verzet. Hannie Schaft, Truus en Freddie Oversteegen

Het waren er zeker tienduizenden. Nederlanders die zich in de oorlog tegen de Duitse overheersing verzet hebben en op alle mogelijke manieren en met gevaar voor eigen leven opstonden tegen onrecht en onderdrukking. Duizenden vielen daarbij in handen van de Sicherheitsdienst en liepen levenslange trauma’s op of overleefden het niet. Moedig waren ze allemaal en ze kunnen niet vaak genoeg herdacht worden - in al hun menselijke feilbaarheid, dat wel, want heiligen waren deze...

Het Vergeten Joods Lyceum van Rotterdam

Wat begint met fake news, propaganda en uitsluiting, kan eindigen in deportatie en vernietiging. Dat illustreert het verhaal van het Joods Lyceum in Rotterdam, een school die slechts anderhalf jaar bestond, van oktober 1941 tot in mei 1943. Met het project Het Vergeten Lyceum wil historisch onderzoeker Anne Schram Ouweneel de kennis onder jongeren over de Holocaust vergroten, hen alert maken op fake news en propaganda, en de verhalen vertellen van 150 Rotterdamse tieners....

Voor Henk Das hield de oorlog nooit op

Er lijken elk jaar rond 4 en 5 mei weer meer boeken over de oorlog te verschijnen. De biografie Dansen op het dodenkoord over het leven van de verzetsstrijder Henk Das is een van de betere. Hulp aan onderduikers Henk Das was provinciaal leider van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) in Utrecht. In grote lijnen is bekend hoe de hulp aan onderduikers in de Tweede Wereldoorlog in elkaar zat. Aan de ene kant...

Denkdwang: kijken met de ogen van het collectief. Over Ludwik Fleck

Op 5 april j.l. gaf prof. dr. Pim van Gool zijn afscheidscollege in de aula van de Universiteit van Amsterdam, in de Lutherse Kerk. Aansluitend presenteerde uitgeverij Boom Geschiedenis het boek Denkdwang met een gedetailleerde weergave van het college. Denkdwang. Hoe Ludwik Fleck de nazi’s misleidde is een biografie over de Pools-Joodse arts-bacterioloog LudwikFleck, maar het is tegelijk veel meer. Ludwik Fleck was dan wel bacterioloog, maar misschien wel zijn belangrijkste bijdrage aan de...

interviews

Max Blokzijl, foute journalist met een groot ego

De ondertitel van de biografie over journalist, radiomaker en NSB’er Max Blokzijl (1884-1946) is ‘opkomst en ondergang van een journalist’ door auteur Kees Schaepman...

Toni Boumans schrijft boek over over de illustere familie Bakker: ‘Ze zijn me allemaal even lief’

Een lichtend voorbeeld. Dat was verzetsstrijder Sjoerd Bakker (1915-1943). En hij niet alleen. Het streng gereformeerde gezin waaruit hij stamde, was standvastig, recht door...

engelstalige biografieën

Sergej Rachmaninov in ballingschap

Na de Russische revolutie van 1917 verlieten naar schatting twee miljoen Russen het land. Een van hen is de componist en pianist Sergej Rachmaninov, die na zijn vertrek nooit meer een voet in Rusland zou zetten. Uit deze Engelstalige biografie van Fiona Maddocks, die vooral de periode na zijn...

Connie Converse: How Sad, How Lonely

Ze kan helemaal niet zingen! Wat een vreemde, ongepolijste stem. Dat was mijn eerste reactie toen ik luisterde naar Connie Converse. Maar ik weet weinig van muziek en liet daarom anderen met meer muziekkennis haar werk horen. Zij waren niet meteen onder de indruk. Luister zelf eens.   Howard Fishman,...

Sly Stone: de tragiek van een muzikaal genie en mateloze junk

Roem, een levensgevaarlijke pitbull en cocaïne. Veel cocaïne. Dat is samengevat de geschiedenis van Sly & The Family Stone. En, je zou het bijna vergeten, muziek: een grensverleggende cocktail van rock, soul en psychedelische funk. Lezend in Sly & The Family Stone: An Oral History van popjournalist Joel Selvin,...

Zeven songs van Bob Dylan door een cultuurhistorische lens

Folk Music a Bob Dylan Biography in Seven Songs beschrijft de moderne geschiedenis van Amerika én de creatieve ontwikkeling van de grootste dichter en componist van zijn tijd. Auteur Greil Marcus legt Dylans teksten onder een cultuurhistorisch vergrootglas. Empathie en herbeleven ‘I can see myself in others’, verklaarde Dylan een paar...