het digitale platform voor de biografie in Nederland

Registreer u met uw email-adres en kies een wachtwoord
Ik ontvang graag de maandelijkse nieuwsbrief van Biografieportaal.nl

Politieke stromingen

sociaaldemocratie

Fokje Pasma: de Friese muze van Pieter Jelles Troelstra

Zou biograaf Bertus Mulder zich hebben verdiept in het leven van boerendochter Fokje Pasma als ze niét de muze van Pieter Jelles Troelstra was geweest? Waarschijnlijk niet. Gelukkig was Fokje dat wel, want haar carrière als vroedvrouw is minstens zo interessant als haar kortstondige relatie met de latere voorman van de SDAP. Het is een beproefde werkwijze van historici: aan de hand van een concreet individu een bedrijfstak of sociaal netwerk beschrijven. De doopsgezinde Friese...

Willem Drees (1886-1988), icoon van de sociaal democratie

Van 1906 tot en met 1958 was Willem Drees actief in de Nederlandse politiek. Aanvankelijk als stenograaf in vergaderzalen van gemeenteraden en het parlement, maar vanaf 1913 ook als raadslid, statenlid in de provincie Zuid-Holland, als Tweede Kamerlid, als minister en ten slotte als minister-president. Hij werd geroemd om zijn enorme werkkracht en ongeëvenaarde dossierkennis, eigenschappen die hem in staat stelden om snel tot de essentie van complexe zaken te komen. Drees gaf tien...

Lodewijk Asscher, opstappen en doorgaan?

Is Lodewijk Asscher iemand waarmee ik een avond in de kroeg zou willen zitten? Daar was ik nieuwsgierig naar voordat ik Lodewijk ging lezen. Een avond in de kroeg! Nu tijdens de lockdown! Ik zou er een lief ding voor over hebben. Maar na 400 bladzijden lezen waarin secuur is vastgelegd hoe Lodewijk Asscher in elkaar steekt, zou ik een kroegavondje met Asscher toch afslaan. Auteur Wilfred Scholten, die negen jaar geleden promoveerde op een...

De mislukte evacuatie van Wiardi Beckman

Anders dan de ondertitel doet vermoeden, is Op verzoek van hare majesteit - De oorlog van Wiardi Beckman niet in de eerste plaats een boek over deze vooraanstaande vooroorlogse sociaaldemocraat. Het gaat vooral over de geheime operatie om hem tijdens de bezetting naar Engeland te krijgen. Genoeg ingrediënten voor een meeslepend boek zou je zeggen, maar dat wil het maar niet worden. Op de eerste pagina van Op verzoek van hare Majesteit – De oorlog...

christendemocratie

Herman Schaepman: Ver boven de middelmaat

Over Herman Schaepman waren al zes biografieën gepubliceerd. De nieuwe levensbeschrijving Een groot emancipator. Mgr. Dr. Herman Schaepman, politicus en dichter maakt al die teksten overbodig. Ton Crijnen en Ina Herbers-Schoenmaker schreven een prachtig boek over een halve eeuw Nederlandse en rooms-katholieke politiek en cultuur. Bijna wekelijks kom ik langs de Dr. Schaepmanschool in mijn woonplaats. Nooit heb ik mij gerealiseerd dat deze Schaepman, die ik me vaag herinnerde als onleesbare dichter, zo’n grote rol...

Gertjan Schutte schrijft de biografie van Groen van Prinsterer

Deze maand gaat aan de TU Kampen een nieuw project van start: er komt een wetenschappelijke biografie van Willem Groen van Prinsterer. Van deze veelzijdige negentiende-eeuwse politicus en denker is nog geen omvattende biografie verschenen. Het is de bedoeling dat deze in 2025 klaar is, vlak voor de 150e sterfdag van Groen, op 19 mei 2026. De Stichting Biografie Groen van Prinsterer heeft hiertoe het initiatief genomen en verzamelt hiervoor fondsen. Voorzitter en voormalig CDA-burgemeester...

Pierre Lardinois leefde voor de landbouw maar betaalde een hoge prijs

Een leven voor de landbouw luidt de treffende ondertitel van de biografie die Peter Bootsma schreef over landbouwminister en -eurocommissaris Pierre Lardinois (1924-1987). Geen moeite was hem teveel om ‘zijn’ boeren een dienst te bewijzen. Dat hij hierbij zijn gezin en zijn vrouw nogal eens uit het oog verloor, had dramatische gevolgen. Limburger Pierre Lardinois doorliep de middelbare school op het strenge jongensinternaat Rolduc. Hij vond het er nog erger dan zijn tewerkstelling in Duitsland....

Abraham Kuyper. Gedreven geweldenaar in zeven rollen

Zijn ingelijste portret hing tot ver in de jaren zestig in de huiskamer van mijn grootouders aan vaderskant. Kuyper. De handtekening stond er met vette letters op. Elke keer als je de kamer uitging viel zijn ‘veldheersblik’ op je. Dit moest een belangrijk iemand zijn. En dat was hij, zeker voor enkele generaties gereformeerden, tot wie ook wij ons rekenden. En het klopt: mijn ouders stemden op de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en ik ging...

liberalisme

Dik Verkuil schrijft de biografie van Frits Bolkestein

Dik Verkuil, NOS nieuws eindredacteur en Den Uyl-biograaf, waagt zich aan een biografie van Frits Bolkestein. Deze VVD-leider was ondanks zijn elitaire uitstraling populair bij gewone kiezers. ‘Hij was zichzelf en probeerde niet krampachtig “gewoon” te zijn.’ Verkuil weet nog precies wanneer hij definitief besloot de biografie van Bolkestein te gaan schrijven. ‘14 januari 2020, mijn zestigste verjaardag. Ik had die dag afgesproken bij mijn uitgeverij Nieuw Amsterdam om te praten over een nieuw biografieproject....

De prijs van de macht. Mark Rutte en de VVD

Kun je op biografieportaal een recensie schrijven over een boek over de VVD? Dat is eigenlijk alleen gerechtvaardigd als je kunt spreken over een biografie van een politieke partij. En zo kun je boek van Wilma Borgman, De prijs van de macht. Mark Rutte en de VVD met een beetje goede wil wel zien.Wilma Borgman, politiek verslaggever van NOS radio, volgt de VVD al bijna een kwart eeuw en ze beschrijft in dit boek...

Hans van Mierlo: charmante twijfelaar

NRC-journalist Hubert Smeets dook in het leven, de politiek en de liefdes van een charmante twijfelaar die sprak ‘in vraagtekens’. Zonder D66-leider Hans van Mierlo (1931-2010) waren het progressieve kabinet-Den Uyl in de jaren 70 en de Paarse kabinetten in de jaren 90 er niet gekomen. Maar toen ze er eenmaal waren, verzuimde hij door te pakken waardoor een democratische revolutie uitbleef. In zijn jonge jaren wijst weinig erop dat Hans Van Mierlo, telg uit...

Hans Wiegel verloor in zijn liefde voor het spel de knikkers soms uit het oog

Stemmenkanon Hans Wiegel maakte in de jaren 70 van de VVD een echte volkspartij. Met minimale inspanning behaalde hij een maximaal resultaat. Humor, relativeringsvermogen en een perfect gevoel voor timing waren zijn belangrijkste troeven. Maar met diezelfde relativerende, achteloze benadering frustreerde hij jaren later zijn eigen rentree op het Haagse toneel, blijkt uit de meesterlijke biografie die Pieter Sijpersma, oud-hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden, over hem schreef. ‘De mensen in het land’: Hans...

communisme

Engel. Biografie van Engel Modderman

De communist Engel Modderman werd onlangs voor de elfde keer geïnstalleerd als raadslid. Hij zit sinds 1980 onafgebroken in de gemeenteraad van wat tegenwoordig de gemeente Oldambt heet, een samenstelling van oorspronkelijk elf fusiegemeentes in Oost-Groningen. Moddermans biografie, in eigen beheer onder de titel Engel uitgegeven, werd grotendeels ingedeeld naar de diverse gemeentes waarin hij actief was voor achtereenvolgens de CPN, de NCPN en nu meer dan twintig jaar voor ‘zijn’ VCP, de Verenigde...

Naar de sterren: de eerste mens die de Aarde verliet en een reis door de ruimte maakte

Dit boek mag een biografie van Joeri Gagarin worden genoemd omdat geen enkel relevant of gevoelig detail van zijn leven ontbreekt, hoewel zijn levensverhaal helemaal is opgehangen aan een extreem korte periode, de lente van 1961, toen de ruimtevaartorganisaties in zowel de Sovjet-Unie als de Verenigde Staten zich voorbereidden op een eerste bemande ruimtevlucht. Gagarin, geboren in 1934, stierf jong. Hij verongelukte in 1968 als piloot van een MiG-straaljager. Was hij zeventig geworden, dan...

Eleanor Marx, ontcijferaar, uitvoerder en tolk van haar vaders werk

Tussy is haar bijnaam, Friedrich Engels noemt ze haar tweede vader. Ze vertaalt als eerste Madame Bovary van Flaubert van het Frans naar het Engels en pioniert met de toneelstukken van Ibsen. Ze onderhoudt vriendschappen met mannen als George Bernard Shaw, Wilhelm Liebknecht en Henry Havelock Ellis. De biografie Eleanor Marx, een leven, geschreven door Rachel Holmes is al in 2014 verschenen, maar pas nu in het Nederlands te lezen. Het begin is heerlijk, ik word...

Jef Last als visionair. Een biografie van Rudi Wester

Niet vaak zal er zo lang gewacht zijn op een biografie, als op die over de schrijver Jef Last (1898-1972). Al in 1986 besloot Rudi Wester dat ze een biografie over hem wilde schrijven, één van de belangrijkste auteurs uit de (extreem)linkse beweging in Nederland. Over Henriette Roland Holst, Herman Gorter en Theun de Vries, maar ook Nico Rost en Jacques Gans (om slechts enkele voorbeelden te noemen) zijn de afgelopen decennia fraaie biografieën...

fascisme en nationaalsocialisme

Nazimiljardairs: hoe de rijkste Hitler-sympathisanten de dans ontsprongen

Het is geen breaking news, maar wel onthullend, of beter, schokkend. De Nederlandse journalist David de Jong laat aan de hand van vijf biografische familieportretten zien hoe rijke Duitse industriëlen dankzij hun steun voor Hitler voor en tijdens de Twee Wereldoorlog nog rijker werden, en vervolgens in het naoorlogse Duitsland vrijwel allemaal nagenoeg vrijuit gingen om te kunnen doorbouwen aan hun concerns. Zonder zich ooit echt voor hun oorlogsverleden te hoeven verantwoorden. De Jongs...

Reinhard Heydrich en zijn weduwe

Nancy Dougherty ontmoette Lina von Osten Heydrich voor het eerst in 1976. De weduwe van Reinhard Heydrich had net haar memoires gepubliceerd, Leben mit einem Kriegsverbrecher. Dougherty, gefascineerd door het kwaad van het Derde Rijk, besloot een biografie te schrijven over de architect van de holocaust en de rijksprotector van Bohemen en Moravië. Het werd een levensproject. Toen ze met de laatste hoofdstukken bezig was, openbaarde zich de eerste symptomen van Alzheimer. Voor het...

De Grote Kalanag

Iedere Duitser in de jaren vijftig kende Helmut Schreiber als de Grote Kalanag, de man die vrouwen boven het toneel liet zweven, ze doormidden zaagde of een complete auto van de bühne liet verdwijnen. Zijn revues waren groots opgezette shows waarin niet op een cent gekeken werd en de danseresjes pikant waren binnen de grenzen van het betamelijke. De jaren vijftig ten voeten uit, met een goochelaar die in zijn eentje het Wirtschaftswunder leek...

Adolf Hitler. De Beeldbiografie

Vanaf 1923 laat Adolf Hitler zich veelvuldig fotograferen, met als doel letterlijk zijn beeltenis als symbool van de krachtige en visionaire leider massaal onder het Duitse volk te verspreiden. In een prachtig uitgevoerde “beeldbiografie” laten de NIOD-medewerkers Erik Somers en René Kok een indrukwekkende verzameling foto’s zien uit de twee decennia durende opkomst, heerschappij en ondergang van de leider van het Derde Rijk. De door Hitler geautoriseerde beelden (vaak van zijn hoffotograaf Heinrich Hoffman) zijn...