kunst

recensies nederlandstalige biografieën

Graphic novel over de vrouwen van James Ensor

Ter gelegenheid van 2024 als Ensor-jaar in België, is niet alleen de vrij complete Ensor-biografie van Eric Min herdrukt, maar produceerde animatie-expert Jan Bultheel...

James Ensor (1860-1949), of wat er van hem over is

2024 is James Ensor Jaar in België, om zijn sterfdag in 1949 te herdenken. Ik wilde waarschuwen: ga vooral naar de grote tentoonstelling in...

Frans Hals – moeilijk naderbij te brengen

Steven Nadler verklapt ons in de inleiding tot zijn boek al dat de biograaf van Frans Hals geconfronteerd wordt met veel uitdagingen. Het feit...

Kleurrijke biografie van Tonia Stieltjes. Mevr. S. blijft onbekend

Minstens twaalf portretten schilderde Jan Sluijters van Tonia Stieltjes (1881-1932). Toch bleef zijn model lang de onbekende ‘mevrouw S.’ In haar biografie Tonia Stieltjes....

Carel Willink, een fantastische realist

Eigenlijk hoopt auteur Rémon van Gemeren met zijn biografie Schitterende verontrusting Leven en werk van Carel Willink op een hernieuwde interesse voor zijn hoofdpersoon,...

Sturm und Drang tegenover ingetogen kunstenaarschap. Dubbelbiografie van de schilderbroers Willem en Pieter de Zwart, 1880-1930

Wat voor literatuurwetenschapper Margreet den Buurman begon met een blogje over haar oudooms, groeide uit tot een prachtig kunstboek met mooie heldere foto’s, de...

Een aanstekelijk eerbetoon aan Wim T. Schippers, een speelse geest vol ongekende verbeeldingskracht

Wim T. Schippers (1 juli 1942) doet al stof opwaaien sinds hij in 1961, nog geen twintig jaar oud, de opleiding tot kunstenaar voortijdig...

Cherry Duyns over Armando. Eeuwigdurende vriendschap en bewondering voor een bezeten kunstenaar

‘Wie koopt dat nou? Gesprekken met Armando?’ Weerbarstig en met lichte tegenzin, zo lijkt het, ondergaat Armando dit door zijn vriend verzonnen project. Ze...

recensies buitenlandse biografieën

Caspar David Friedrich (1774-1840) en de oerknal van de Romantiek

Bijna iedereen zal weleens het schilderij De wandelaar boven de nevelen hebben gezien, niet in het echt, maar in reproductie, want dit werk van...

De abstracte kunst van Hilma af Klint. Over de pech Zweeds te zijn

Beeldend kunstenaar Hilma af Klint (1862-1944) deed precies wat biografen zo jammer vinden: vóór haar dood hield ze grote opruiming. Al tijdens haar leven...

The Baby on the Fire Escape: Creativity, Motherhood, and the Mind-Baby Problem

‘She was a monster.’ Dat was de eerste opmerking die Carolyn Kizers jongste dochter Jill maakte toen ik, aspirant Kizer-biograaf, met haar kennismaakte. Eerder...

An American Odyssey – The life and work of Romare Bearden

Zo'n tweeduizend mensen kwamen naar zijn begrafenis in 1988. De familie kreeg een condoléance-telegram van toenmalig president Ronald Reagan die hem een jaar eerder...

Walter Gropius en Bauhaus: de bezieling van het zielloze

Walter Gropius veranderde het aanzien van de wereld. Tot groot verdriet van Tom Wolfe. Hij schreef in 1981 een essay, From Bauhaus to our...

Luisa Casati, Doris Castlerosse en Peggy Guggenheim

Wat hebben Luisa Casati (1881-1957), Doris Castlerosse (1900-1942) en Peggy Guggenheim met elkaar gemeen (1898-1979)? Ze bewoonden alle drie het Palazzo Venier dei Leoni...

Elsa Schiaparelli, Chanels evenknie

Coco Chanel noemde haar "that Italian woman who makes dresses". Ze had alle reden om Elsa Schiaparelli te vrezen. Haar zeven jaar jongere evenknie...

Mona Lisa, alias Lisa Gherardini

Wat bezielde Leonardo da Vinci om Lisa Gherardini te schilderen? Volgens Dianne Hales was er geen ontkomen aan. Zoals Leonardo naar haar keek, zo...

interviews

Marco Daane schreef de biografie van Jac. Van Looy

Een complexe persoonlijkheid. Zo mag je schrijver/schilder Jac. van Looy (1855-1930) best noemen. Hij wordt vaak afgeschilderd als goedmoedig maar Van Looy heeft wel degelijk een andere kant zo stelt auteur Marco Daane (1959). Zijn naam kende de biograaf, zoals zovelen, van het literatuuronderwijs. Lange tijd was minder bekend dat Van Looy begon als schilder en tekenaar en dat...

Theo van Doesburg, seismograaf van de avant-garde

Zonder de inzet en vasthoudendheid van zijn echtgenote Nelly was Theo van Doesburg nooit zo beroemd geweest als hij nu is. Daar zijn de biografen Hans Renders en Sjoerd van Faassen heilig van overtuigd. ,,Wat Jo Bonger voor Vincent van Gogh is geweest, was Nelly voor Van Doesburg’’, zegt Renders. Tot aan zijn dood in 1931 had Van Doesburg...

Tomeloze bewijsdrang en verzameldrift. Antoon Ott schrijft biografie Friese notaris Nanne Ottema

Aan bewijsdrang ontbrak het notaris Nanne Ottema zeker niet. Hij was de grondlegger van het internationaal befaamde Keramiekmuseum Princessehof in Leeuwarden, rasverzamelaar en - spin in het web van de Friese culturele wereld. Hij zat in talloze besturen en slaagde erin, zonder zijn studie te hebben voltooid, de grootste notaris van Friesland te worden. Waar kwam die enorme geldingsdrang...

Jolande Withuis over Jeanne Bieruma Oosting: ‘Er is ook nog een kant die minder comfortabel is.’

Hoe komt het toch dat de meest interessante periode uit het werk van kunstenares Jeanne Bieruma Oosting (Leeuwarden, 1898 - Almen, 1994) uit het collectieve geheugen is verdwenen? Het is één van de vragen waarop haar biografe Jolande Withuis in Geen tijd verliezen antwoord probeert te krijgen. Heeft het er mee te maken dat ze een vrouw was? Vast...