recensie- categoriepagina

De bijzondere levens van Anton Nieuwenhuis en Margarethe van Uexküll Güldenband

Anton Nieuwenhuis  was de Borneoreiziger, Margarethe van Uexküll Güldenband de barones. Hun levens raakten met elkaar verstrengeld tijdens hun ontmoeting in Buitenzorg op Java. Binnen enkele maanden trouwden ze. Claartje Bunnik schreef met De Borneoreiziger en de barones een sprankelende dubbelbiografie van Anton Nieuwenhuis en Margarethe van Uexküll Güldenband. Uexküll Güldenband was als biologe in 1900 afgereisd naar Nederlands-Indië, om onderzoek te doen in de botanische tuin die daar in 1817 was aangelegd en onder...

Gerrit Schimmelpenninck – een mislukte minister-president aan de vergetelheid ontrukt

Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863) was de zoon van de bekende staatsman Rutger Jan Schimmelpenninck. Deze was in de Bataafse tijd als raadpensionaris de eerste en laatste president van ons land. Die afkomst had grote voordelen voor de loopbaan van Gerrit, maar ook nadelen. Zo bleef Schimmelpeninck jr. altijd in de schaduw van zijn vader staan. Anders dan de vader zou de zoon na zijn dood zelfs geheel in de vergetelheid raken, ook al was hij...

Aan de kant van de verbeelding. Het leven van Els Pelgrom

Wie is Els Pelgrom? Sanne van Heijst, de biograaf van Els Pelgrom (als Else Koch geboren in 1934), schrijft in de inleiding van haar boek dat ze zich na het lezen van een interview met Els afvroeg: ‘Wie was Els Pelgrom, het meisje dat in oorlogstijd met haar zus de besneeuwde, eenzame hei werd opgestuurd om brood te halen, terwijl haar moeder warm bij de kachel een boek zat te lezen? De jonge vrouw die...

Het strijdbare leven van Lie Alma-Heijnen

In de jaren dertig was Lie Alma-Heijnen (1909-1990) een van de boegbeelden in Nederland van de vooroorlogse beweging voor vrede en tegen fascisme. Bij een onderzoeksproject van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis stuitte historica Seran de Leede op haar indrukwekkend archief, ooit samengesteld door haar dochter Sinja Alma. Daaruit bleek dat Lie Alma bij een zeer groot aantal activistische comités betrokken was geweest. Prachtig materiaal voor een boek, niet alleen vanwege het bijzondere...

Margreet Dolman ziet Sara. 50 jaar levenslessen van Paul Haenen

Margreet Dolman, het beroemdste alter ego van Paul Haenen, viert haar 50-jarig jubileum. En daar hoort een mooi boek bij. Een lijvig werk met dikke kaft en veel foto’s, warme bijdragen van anderen en handgeschreven krabbeltjes van Margreet zelve in de kantlijn. De ontstaansgeschiedenis van Margreet Dolman, haar wapenfeiten, haar rijke oeuvre vol verhalen, toespraken, liedteksten, verslagen van televisie- en theateroptredens, vanaf haar ontwaken tot op de dag van vandaag.  Dit alles bij elkaar...

Julius Spier: de psychochiroloog van Etty Hillesum

In haar biografie Julius Spier en de kunst van het handlezen reconstrueert  Alexandra Nagel het werk en het leven van de Duits-Joodse psychoanalyticus Julius Spier (1887 - 1942). De handlezer staat vooral bekend als leermeester van Etty Hillesum, de Joodse vrouw die het indrukwekkende dagboek Het verstoorde leven achterliet. Handlezen had en heeft een negatieve associatie met exotisch geklede vrouwen die je op kermissen een ‘ontmoeting met een lange donkere man’ voorspellen. Er wordt weinig geloof gehecht...

Wat Germaine de Staël ons nog te zeggen heeft

Napoleon had een broertje dood aan geleerde vrouwen. En van alle geleerde vrouwen was Germaine de Staël het geleerdst. Zij was zijn grootste vijand in Frankrijk, een blauwkous (bas-bleu) die in haar geschriften en salons hem het leven zuur maakte. Op zijn bannelingeneiland St. Helena won uiteindelijk de bewondering. ‘Ik moet achteraf wel toegeven dat het een superieure vrouw is met groot talent en veel esprit.’ Margo Dijkgraaf schreef een sprankelende biografie van Germaine...

Here we go, een grofgebekt feest van schouderklopjes. Twee jaar on the road met Danny Vera

De strijd is gestreden. Danny Vera is een ster, en niet zomaar een. Hij verkoopt de grote zalen van het land uit en de Ziggo Dome behoort tot zijn vaste speelterrein. De eredivisie van de Nederlandse muziek, kortom. Voor journalist Nando Boers vormt dat het moment om achter de schermen te kijken. Twee jaar lang volgde hij de zanger op de voet: van gesprekken in de kleedkamer en soundchecks tot studiosessies op Curaçao. Zijn...

M.C. Escher 1898-1972. Succesvol maar eenzaam: “Ik hoor nergens meer bij”

Sinds  de dikke biografie van M.C. Escher door Wim Hazeu in 1998 is er tot vorig jaar geen Nederlands biografisch werk meer over deze unieke kunstenaar verschenen.  M.C. Escher – Anders bekeken van Micky Piller en Kristoffel Lieten  kun je een artistieke biografie noemen, zoals je van filosofen en wetenschappers een intellectuele biografie kunt schrijven, met alle nadruk op de ontwikkeling van de ideeën en soms alleen de hoogstnoodzakelijke feiten over iemands leven. Anders...

De totale Beets 

Van mijn vader erfde ik een pocketeditie uit de jaren vijftig van de Camera Obscura van Hildebrand, pseudoniem van de schrijver en predikant Nicolaas Beets. Op de flaptekst van het beroemdste boek van Beets staat: “voor wie ooit een blik in Beets’ overige werk geslagen heeft, zal het geen geheim zijn waarom juist dit boek gered is uit de reddeloze ondergang van ’s mans stichtelijke gerijmel.” Beets wordt zelfs “de vleesgeworden negentiende-eeuwse braafheid” genoemd....

Lilian Posthumus-Van der Goot. Portret van een vergeten feministe

Lilian Posthumus-Van der Goot (1897-1989) is een vandaag de dag vrijwel onbekende feministe van de tussengeneratie. Die onbekendheid is in zoverre onterecht dat haar levensverhaal exemplarisch is voor de weerstanden en dilemma’s waarvoor feministes zich in de jaren 1925-1965 zagen geplaatst. Los daarvan heeft mw. W.H. Posthumus-Van der Goot sowieso een meer dan gemiddeld boeiend leven geleid, dat het waard is te worden doorverteld. Het is daarom goed dat Antia Wiersma haar biografie heeft...

Kunstverzamelaar Bert Flint (1931-2022). Van Winschoten naar Marrakesh

De Marokkaanse steden Casablanca, Marrakesh, Tanger en Fez trekken nog steeds hordes toeristen, die soms komen om met eigen ogen de locaties van hun Europese of Amerikaanse idolen te zien: Paul Bowles, William Burroughs, Humphrey Bogart. Of er Nederlanders zijn die de dichter Jan Hanlo achterna reizen met de biografie van Hans Renders in de hand weet ik niet, maar zeker is dat mensen naar Marrakesh trekken om het museum van voormalig Winschotenaar Bert...