recensies Nederlandstalige biografieƫn

Jules Schelvis. Een indrukwekkend mens in een wat verbrokkelde biografie

Jules Schelvis (1921-2016) is een bekende naam doordat het hem, in de woorden van zijn biograaf, ā€˜is gelukt om Sobibor op de kaart te zetten in Nederland en in het buitenland’. Het bijzondere van zijn levensverhaal ligt besloten in de volledige titel van de biografie: Jules Schelvis, getuige van...

Honderd verhalen. De zeven dochters van Maria Theresia

Dit boek van Veronica Buckley is veelomvattend, groots en ook nog eens toegankelijk. Alleen al de introducties van de hoofdstukken wekken de indruk van een roman uit vervlogen tijden en maken onmiddellijk nieuwsgierig: ā€˜Waarin twee geheime romances opbloeien en Elisabeth een koning verliest’, ā€˜Waarin twee ongelukkige prinsessen ontkomen aan...

Wat dreef Anton Mussert in de armen van het kwaad? Auke Kok zoekt een antwoord

Toen Auke Kok vier jaar geleden nog aan het begin stond van zijn biografie van Anton Mussert, zei hij in een interview voor Biografieportaal dat hij vooral gefascineerd was door Musserts zelfbeeld: ā€˜Hitler nam hem nauwelijks serieus, maar daar leek hij zijn ogen voor te sluiten. Was dat een...

Philip Dirk baron van Pallandt en Jiddu Krishnamurti. Oost en West ontmoeten elkaar in Ommen

Hoe een steenrijke jongeman van adel met een voorliefde voor snelle auto’s en grote jachtpartijen in de ban raakte van een Indiase adolescent die volgens de theosofische beweging de derde incarnatie was van de ā€˜Wereldleraar’ na Krishna en Jezus, blijft een verbazingwekkend verhaal. Waarom stond deze jonge baron zijn...

De bijzondere levens van Anton Nieuwenhuis en Margarethe van Uexküll Güldenband

Anton Nieuwenhuis  was de Borneoreiziger, Margarethe van Uexküll Güldenband de barones. Hun levens raakten met elkaar verstrengeld tijdens hun ontmoeting in Buitenzorg op Java. Binnen enkele maanden trouwden ze. Claartje Bunnik schreef met De Borneoreiziger en de barones een sprankelende dubbelbiografie van Anton Nieuwenhuis en Margarethe van Uexküll Güldenband. Uexküll...

Gerrit Schimmelpenninck – een mislukte minister-president aan de vergetelheid ontrukt

Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863) was de zoon van de bekende staatsman Rutger Jan Schimmelpenninck. Deze was in de Bataafse tijd als raadpensionaris de eerste en laatste president van ons land. Die afkomst had grote voordelen voor de loopbaan van Gerrit, maar ook nadelen. Zo bleef Schimmelpeninck jr. altijd in de...

Het strijdbare leven van Lie Alma-Heijnen

In de jaren dertig was Lie Alma-Heijnen (1909-1990) een van de boegbeelden in Nederland van de vooroorlogse beweging voor vrede en tegen fascisme. Bij een onderzoeksproject van het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis stuitte historica Seran de Leede op haar indrukwekkend archief, ooit samengesteld door haar dochter Sinja Alma....

Julius Spier: de psychochiroloog van Etty Hillesum

In haar biografieĀ Julius Spier en de kunst van het handlezen reconstrueert Ā Alexandra Nagel het werk en het leven van de Duits-Joodse psychoanalyticusĀ Julius Spier (1887 - 1942). De handlezer staat vooral bekend als leermeester van Etty Hillesum, de Joodse vrouw die het indrukwekkende dagboek Het verstoorde leven achterliet. Handlezen had en...

recensies buitenlandse biografieƫn

U Thant – diplomaat met principes, overtuigingen en visie

Vanaf begin jaren 60 zagen we hem af en toe op de Nederlandse televisie: U Thant, de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, een Aziatische boeddhist, met bril en tuitlippen en een lief gezicht, altijd keurig in het pak (VN-diplomaten namen een voorbeeld aan zijn outfits) en met perfect Engels,...

John Adams. Soepele overgang van Amerikaanse presidentschappen geen vanzelfsprekendheid

Er bestaat een essentieel verschil tussen een biografie en een politiek-historische kroniek met een staatsman als centrale figuur. Dat bewijst een intrigerend boek over het presidentschap van John Adams, de tweede president van de Verenigde Staten nog eens. De historicus Lindsay Chervinsky, directeur van de George Washington Presidential Library...

In de bubbel van de laatste tsaar Nicolaas II (1868-1918)

Je kunt The Last Tsar van Tsuyoshi Hasegawa uiteraard lezen als de zoveelste biografie van de laatste tsaar van de Romanov-dynastie, geupdate met de laatste feitjes uit nieuwe bronnen. Hasegawa, auteur van meerdere boeken over de Februarirevolutie van 1917, wilde echter geen verbeterde biografie schrijven. Hij wil ook aantonen...

Zhou Enlai – het ‘schoothondje’ van Mao Zedong?

In de jaren 70 kende het grote publiek in Nederland dankzij pers en televisie drie Chinese mannenkoppen: die vande voorzitter van de Chinese Communistische Partij (CCP) Mao Zedong (toen nog Mao Tsetoeng), zijn eeuwige minister-president Zhou Enlai (toen nog Tsjoe Enlai) en Deng Xiaoping, een topman van de CCP...

Hitlers getrouwen – nazi’s in alle soorten en maten

Na de levenslange bemoeienis van historicus Richard J. Evans (1947) met de geschiedenis van de nationaalsocialisten en de Tweede Wereldoorlog, leest deze groepsbiografie van personen rond Hitler als een soort toegift op zijn onderzoeken van de laatste halve eeuw. Hij heeft in Hitler's People, vertaald in het Nederlands als...

Josiah Wedgwood (1730-1795). Een experimentele woke biografie

Industrieel geproduceerd Wedgwood aardewerk is zo beroemd geworden dat het nog steeds door particulieren en musea wordt verzameld. Het prachtige design van bepaalde Wedgwood vazen, serviezen en andere producten speelt daarbij zeker een rol, maar even belangrijk lijkt een zekere nostalgie naar de glorie van de beginperiode van de...

Freud & Co over president Woodrow Wilson. Een wacko in het Witte huis

Woodrow Wilson was een Amerikaanse president (1913-1921) die misschien nog steeds in schoolboeken doorgaat voor de uitvinder van de Volkenbond, de League of Nations. Dat klopt wel maar president Wilson was eveneens de man die door zijn gedrag in de Amerikaanse Senaat de toetreding van de Verenigde Staten tot...

Dr John Ackah Blay-Miezah. Een weldoener-oplichter schrijft geschiedenis

De eerste president van onafhankelijk Ghana, Kwame Nkrumah, zou op zijn armoedige sterfbed in 1972 bekend hebben dat hij tienduizenden goudstaven het land uit had gesmokkeld. Dat kwam niet echt als een verrassing, want hadden de Britten en Amerikanen niet altijd al gezegd dat deze anti-imperialistische African hero corrupt...