recensies Nederlandstalige biografieën

Isaac Le Maire, tegen de keer ten tijde van de VOC

De coronacrisis had soms wonderlijke gevolgen. De Belgische journalist en reisleider Tom Dieusaert kreeg toen ineens de tijd om een historische zoektocht te beginnen naar de levenswandel van de gewiekste koopman Isaac Le Maire ten tijde van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC). Dieusaerts kwaliteiten als gids en onderzoeksjournalist kwamen...

Robert Oppenheimer, de dualistische fysicus

Het is het gevaarlijkste militaire wapen dat de mens bezit: de atoombom. De ontwikkeling ervan begon met het Amerikaanse ontwikkelingsprogramma, het Manhattan Project. De wetenschappelijke directeur was de theoretische fysicus Robert J. Oppenheimer (1904-1967). Hij wordt daarmee gezien als de vader van de atoombom. Er zijn dan ook talrijke...

Anton Reinhard Falck: diplomaat veeleer dan politicus

Eindelijk is er een volwaardige biografie van Anton Reinhard Falck (1777-1843) waar Thorbecke in 1860 in zijn lovende levensschets van deze diplomaat en staatsman al naar uitkeek. Veertig jaar geleden publiceerde D. van der Horst een levensbeschrijving van Falck, die echter abrupt eindigde in november-december 1813, toen de Fransen...

Lorenzo Perrone, de metselaar en mensenredder van Primo Levi

‘Wie één mens redt, redt de hele wereld,’ zegt de Talmoed, maar Lorenzo Perrone putte daaruit weinig troost. Carlo Greppi schetst in Een man van weinig woorden het schrijnende portret van een man die na zijn ervaringen in Auschwitz niet meer wilde leven. Perrone ging aan drank ten onder....

De decodering van het eigen hart. Over Opmerkelijke vrouwen van Josephine Rombouts

Clifford Castle Josephine Rombouts is auteur van de populaire Cliffrock Castle-reeks, een paar aantrekkelijk geschreven boeken over de tijd die ze als huishoudster, personal assistent en manager doorbracht op een kasteel in Schotland. Omdat ze de dagelijkse realiteit nauwkeurig en met humor beschrijft, weet ze daarin een eigentijdse Upstairs Downstairs-sfeer...

Bertha von Suttner, in de bres voor vrouwen en vrede

‘We hebben een verzameling van wijzen nodig. Onder één partijvlag moeten wij verenigd worden en het even luid als de camelots, de panslavisten en allen Duitsers uitschreeuwen, dat we een pan-Europa willen.’ Dat schreef Bertha von Suttner in 1913. Een jaar later brak de Eerste Wereldoorlog uit. Greta Noordenbos schreef...

Was Caligula werkelijk van lotje getikt?

Als we zijn biografen moeten geloven, was Caligula zo gek als een deur. Hij bevorderde zijn lievelingspaard Incitatus tot consul, liet zijn soldaten aan de Kanaalkust schelpen verzamelen in plaats van de overtocht naar Brittannië te maken, en hij dacht dat hij een God was - en dat niet...

140 mannen en vrouwen van de Ordedienst, een collectieve biografie

Onlangs verscheen het boek 140 verzetsmensen in en rond het 2de OD-proces. Wie waren zij, wat deden zij, wat was hun lot. Geschreven door Betty Hoogeveen-Bastiaans en in eigen beheer uitgegeven. Het is een lijvig boek voorzien van veel foto’s. In dit boek staan 140 verzetsmensen centraal die veroordeeld...

recensies buitenlandse biografieën

Dr John Ackah Blay-Miezah. Een weldoener-oplichter schrijft geschiedenis

De eerste president van onafhankelijk Ghana, Kwame Nkrumah, zou op zijn armoedige sterfbed in 1972 bekend hebben dat hij tienduizenden goudstaven het land uit had gesmokkeld. Dat kwam niet echt als een verrassing, want hadden de Britten en Amerikanen niet altijd al gezegd dat deze anti-imperialistische African hero corrupt...

Operatie-Sigmund Freud: sterven in vrijheid

Psychoanalyse en Sigmund Freud (1856-1939) zijn uit. Althans, dat denken tegenwoordig de meeste psychologen en psychiaters. Geen stroming binnen psychologie en psychiatrie evenwel waarvan inzichten zo gemeengoed zijn geworden. Wie heeft er niet gehoord van het Oedipuscomplex, onbewuste drijfveren, vrije assocaties, afweermechanismes? Of van het Id, Ego en Superego?...

Cândido Rondon (1865-1958). Een eeuw in een tranendal

Er zijn mensen die kind van hun tijd zijn én hun tijd ver vooruit, zoals Cândido Rondon (1865-1958), vooral gewaardeerd als pionier van bescherming van indianenstammen in het Amazonegebied en van het Amazonegebied zelf. Er is een Braziliaanse provincie naar hem vernoemd, Rondonia. Elke week is er wel nieuws...

Superspion Marguerite Harrison, beter dan James Bond

Naast biografieën lees ik vooral veel thrillers, die ik meestal in bulk leen van de plaatselijke bibliotheek. Dit weekeind las ik, bijvoorbeeld, A Beautiful Spy door Rachel Hore, een Sunday Times bestseller in 2021. Die viel me tegen. Ik vond de hoofdpersoon, Minnie Gray, een zeurpiet. Ze leidt een...

Timothy McVeigh. De wortels van rechts geweld in Amerika

Wat maakt het leven van Timothy McVeigh het waard om opgetekend te worden? Wel, het opblazen van een gebouw van de Amerikaanse overheid in Oklahoma City, op 19 april 1995, met 167 slachtoffers, onder wie 19 kinderen, zou voldoende moeten zijn. Wat is dit voor persoon? Wie was dit...

Biografie Oppenheimer opnieuw bestseller door magistrale filmische vertolking

Er bestaan geen biografieën waaraan 25 jaar gewerkt is, die een Pulitzerprijs voor beste biografie winnen het jaar na verschijnen (2006) en waarvan bijna twee decennia later een film wordt gemaakt die zonder twijfel alle Oscars in de wacht gaat slepen die er te behalen zijn. Een briljante biografie...

The Women Who Saved the English Countryside. Geld, wetten en frisse lucht

Toen onze bekende natuurliefhebber Jac. P. Thijsse in 1905 de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten oprichtte, waren de Engelsen al zo'n dertig jaar bezig met het redden van hun countryside: natuurgebieden, landschappen die nog niet aangetast waren door verstedelijking en industrialisatie, pittoreske kastelen en ander vastgoed van historische waarde....

Stephan Talty – Koresh, The True Story of David Koresh and the Tragedy at Waco

In de lente van 1993 belegerde de FBI het Mount Carmel Center van de Branch Davidians, een kleine, ooit min of meer protestantse sekte die geleid werd door ene David Koresh. Het werd de opmaat tot een menselijke en politieke catastrofe waarna Amerika niet meer hetzelfde zou zijn. De belegering...