Met een rode tulp – gestolen uit zijn vaders tuin - in het knoopsgat hoorde Marinus van der Goes van Naters als jonge gymnasiast samen met zijn vriend Herman Wiardi Beckman de sociaaldemocratische leider Pieter Jelles Troelstra in 1919 voor het eerst spreken in hun geboortestad Nijmegen. Na het revolutionaire betoog van de rode voorman over het ‘naderende socialisme’ besloten beide jongens, afkomstig uit gegoede families, lid te worden van de ‘arbeiderspartij’. Zeker voor...

Vitus Bruinsma, geboren in Leeuwarden en oprichter van de (Friesche) Volkspartij, was een bijzonder en veelzijdig mens. Hij maakte in de laatste decennia van de 19e eeuw vooral naam met zijn pogingen om verschillende groeperingen, van socialisten tot linkse liberalen, te verenigen om algemeen kiesrecht en andere sociale hervormingen te verkrijgen. Maar zijn naam ontbreekt vrijwel geheel in de algemene geschiedenis over die woelige periode van het opkomend socialisme in Nederland. Die ereplaats valt...

In de tweede helft van de negentiende eeuw raakten economische, sociale en politieke ontwikkelingen in een stroomversnelling. Industrialisatie en modernisering leidden tot heftige debatten en vroegen om nieuwe keuzes. De belangrijkste stromingen - de liberalen, de socialisten, de katholieken en de gereformeerden - organiseerden zich in kiesverenigingen en tegen het eind van de eeuw in politieke partijen. Baltus Pekelharing (1841-1922), hoogleraar aan de Polytechnische School in Delft, mengde zich intensief en langdurig in de...

In de eerste aflevering van het tweede seizoen van Biografie op de bühne interviewde Hans Renders Sylvester Hoogmoed over zijn onlangs verschenen biografie van PvdA-politica Ien Dales

Vrijpostig en hinderlijk meedenken “Zouden we dat niet een slag anders kunnen doen?, was de stereotype vraag van minister-president Lubbers, als hij weer eens meedacht met één van zijn ministers, waarna hij dan uiteindelijk vaak met een voorstel kwam om het beleid drastisch te wijzigen. Een treffend voorbeeld van meedenken heb ik zelf als Financiën-ambtenaar meegemaakt. Eind december 1991 kreeg premier Lubbers uit handen van de gewezen thesaurier-generaal Emile van Lennep diens memoires. In zijn dankwoord...

Necrologieën missen vaak biografische scherpte. Zo hebben Peter de Waard (Volkskrant) en Sjoerd de Jong (NRC) er in de afgelopen week in columns op gewezen hoe weinig aandacht na het overlijden van oud-premier Dries van Agt is besteed aan zijn politieke betekenis. Er waren in de media vele beschouwingen over zijn “kleurrijke” en “kostelijke” persoon, over zijn “archaïsche taalgebruik”, maar bijna niets over de (slechte) prestaties van zijn kabinetten. Dat was een terechte constatering, mij...

Bij de presentatie van de biografie van Jan de Koning (1926-1994) hield voormalig topambtenaar Hans Borstlap een inleiding met de titel Een formidabel politicus. Hij stelde dat huidige en toekomstige generaties politici te midden van alle Haagse luidruchtigheid kunnen kennisnemen van hoe je ook politiek kunt bedrijven: onbaatzuchtig, voortdurend bruggen bouwend zonder stemverheffing of kabaal met een groot sociaal hart. Zo’n uitspraak maakt nieuwsgierig. Wat maakte De Koning tot een formidabel politicus en wat...

Grenswerkers noemt Jan Middendorp de economen die vanuit de wetenschap veel invloed hebben op de politiek, de grens naar de politiek oversteken en daarna in hun politieke handelen sterk de invloed blijven ondergaan van hun economische inzichten. Middendorp studeerde zelf geologie en economie en was in de jaren 2017-2021 kamerlid voor de VVD. In een studie waarop hij deze week aan de Vrije Universiteit promoveerde, staan twee prominente grenswerkers centraal, namelijk de christen-democraat Jelle...

Anders dan zijn beroemde halfzus Wilhelmina Drucker, beter bekend als “Dolle Mina”, is Hendrik Lodewijk Drucker (1857-1917) zeker voor het grote publiek een onbekende. Dat is jammer, omdat hij in zijn tijd een eminent jurist en een vooraanstaand politicus was. Zowel zijn wetenschappelijke werk als zijn activiteiten als progressief-liberaal politicus hebben zegenrijke sporen achtergelaten. Het is daarom goed dat Gerrit Jan Veerman de biografie van Drucker heeft geschreven. Hendrik Lodewijk Drucker verdient het om...

In de tweede helft van de negentiende eeuw raakten economische, sociale en politieke ontwikkelingen in een stroomversnelling. Industrialisatie en modernisering leidden tot heftige debatten en vroegen om nieuwe keuzes. De belangrijkste stromingen - de liberalen, de socialisten, de katholieken en de gereformeerden - organiseerden zich in kiesverenigingen en tegen het eind van de eeuw in politieke partijen. Baltus Pekelharing (1841-1922), hoogleraar aan de Polytechnische School in Delft, mengde zich intensief en langdurig in de...

Recentelijk zijn van Molly Geertsema (1918-1991) en Ien Dales (1931-1994), twee opvallende Nederlandse politici, interessante biografieën verschenen. De ervaren biografen Klaas Tammes en Sylvester Hoogmoed hebben handzame, prettig leesbare boeken geschreven, die zich vooral concentreren op de bestuurlijke aspecten van de levens van de hoofdpersonen. Na het lezen van deze politieke biografieën zag ik treffende overeenkomsten bij deze twee politici, die in andere opzichten toch sterk verschillen. Een belangrijk verschil is natuurlijk de politieke...

Door het tumultueuze aantreden van het kabinet-Schoof zijn de directe herinneringen aan de kabinetten-Rutte al aan het vervagen. Maar bij het lezen van Het raadsel Rutte van de zeer ervaren journalisten Ron Fresen en Wilma Borgman komen ze snel terug. In een vlot geschreven boek kijken de beide redacteuren terug op de regeerperiode van de langstzittende minister-president van ons land. Hoe functioneerde hij als regeringsleider, waarom kon hij zo lang aan de macht blijven?...

In de jaren 70 kende het grote publiek in Nederland dankzij pers en televisie drie Chinese mannenkoppen: die vande voorzitter van de Chinese Communistische Partij (CCP) Mao Zedong (toen nog Mao Tsetoeng), zijn eeuwige minister-president Zhou Enlai (toen nog Tsjoe Enlai) en Deng Xiaoping, een topman van de CCP die tot twee keer toe uit de gratie van de partij raakte. Maar hoe Ye Jianying (machtige maarschalk), Jiang Qing (echtgenote van Mao) of Hua Guofeng...

Met een aantal vrienden uit mijn studententijd maakte ik af en toe reisjes naar ‘rare’ landen. Noord-Korea stond lange tijd met stip bovenaan en een kleine tien jaar terug zijn we er twee weken heen geweest. Dat kan alleen georganiseerd en onder begeleiding van reisgidsen die niet alleen de groep toeristen maar ook elkaar in de gaten moeten houden. Nooit eerder heb ik me ergens zo paranoïde gevoeld als in Noord-Korea. Nooit eerder ook ervoer...

De communist Engel Modderman werd onlangs voor de elfde keer geïnstalleerd als raadslid. Hij zit sinds 1980 onafgebroken in de gemeenteraad van wat tegenwoordig de gemeente Oldambt heet, een samenstelling van oorspronkelijk elf fusiegemeentes in Oost-Groningen. Moddermans biografie, in eigen beheer onder de titel Engel uitgegeven, werd grotendeels ingedeeld naar de diverse gemeentes waarin hij actief was voor achtereenvolgens de CPN, de NCPN en nu meer dan twintig jaar voor ‘zijn’ VCP, de Verenigde...

Dit boek mag een biografie van Joeri Gagarin worden genoemd omdat geen enkel relevant of gevoelig detail van zijn leven ontbreekt, hoewel zijn levensverhaal helemaal is opgehangen aan een extreem korte periode, de lente van 1961, toen de ruimtevaartorganisaties in zowel de Sovjet-Unie als de Verenigde Staten zich voorbereidden op een eerste bemande ruimtevlucht. Gagarin, geboren in 1934, stierf jong. Hij verongelukte in 1968 als piloot van een MiG-straaljager. Was hij zeventig geworden, dan...

Met een rode tulp – gestolen uit zijn vaders tuin - in het knoopsgat hoorde Marinus van der Goes van Naters als jonge gymnasiast samen met zijn vriend Herman Wiardi Beckman de sociaaldemocratische leider Pieter Jelles Troelstra in 1919 voor het eerst spreken in hun geboortestad Nijmegen. Na het revolutionaire betoog van de rode voorman over het ‘naderende socialisme’ besloten beide jongens, afkomstig uit gegoede families, lid te worden van de ‘arbeiderspartij’. Zeker voor...

Er zijn maar weinig figuren uit de vooroorlogse Vlaamse Beweging die tot op de dag van vandaag zo tot de verbeelding spreken als Joris van Severen (1894-1940), oprichter en leider van de fascistisch geïnspireerde, elitaire groepering Verdinaso. Over hem verschenen eerder maar liefst dertien boeken, waaraan Christian de Borchgrave nu een nieuwe biografie toevoegt. Ook in de wereld van de fictie is Van Severen een aansprekende figuur gebleken. Hugo Claus baseerde in zijn roman De...

In het Brusselse Schaarbeek wordt het fraaie Josaphatpark doorsneden door de Ambassadeur Van Vollenhovenlaan. Deze autovrije laan is in de jaren vijftig vernoemd naar de Nederlandse diplomaat Maurits Willem Raedinck van Vollenhoven, die tijdens de Eerste Wereldoorlog in het bezette België toezicht hield op de distributie van geïmporteerde levensmiddelen en daarnaast voor enkele veroordeelde Belgen bemiddelde bij de Duitse Krijgsraad. Ook staat een buste van hem in de Belgische senaat en is hij ereburger...

Hoe wist Josef Mengele ruim 30 jaar uit handen van justitie te blijven? Dat is de vraag die de Braziliaanse onderzoeksjournalist Betina Anton zich stelt in Het geheime netwerk dat Josef Mengele liet verdwijnen. De Israëlische veiligheidsdienst Mossad, Duitsland en nazi-jager Simon Wiensenthal maakten actief jacht op de oorlogsmisdadiger, maar kregen hem nooit te pakken. Zelfs toen in 1985 zijn skelet werd opgegraven, geloofde menigeen nog steeds dat de vogel gevlogen was. In de eerste...