Vrouwen winnen Vlaamse Wie verdient een biografie?

In Vlaanderen organiseerde de krant De Standaard in november samen met het Letterenhuis een opiniepeiling onder lezers over de vraag Wie verdient een biografie? Men kon stemmen op een niet zo spannende lijst met tien namen, van wie het Letterenhuis – de Vlaamse tegenhanger van ons Letterkundig Museum – al of niet de persoonlijke archieven heeft. Het ging erom welke drie namen in de top-3 zouden belanden, die krijgen dan in 2023 alvast een ‘biografische schets’.

De lijst was bijna totaal braaf: keurig zes mannen en vier vrouwen – hoewel biografieën van vrouwelijke kunstenaars en schrijfsters nog wel een inhaalslag te maken hebben in Vlaanderen. Dat vonden blijkbaar ook de lezers en de vermoedelijk veel vaker stemmende lezeressen van de krant: 67% stemde voor de vier vrouwen. Zelfs Hubert Lampo werd ‘weggestemd’. Overigens moest je wel al morsdood zijn om op de lijst te belanden, er was dus geen plek voor nog levende en nog te interviewen artistieke senioren in Vlaanderen, wier archief nog bij hen thuis staat.

De top-3 is geworden: 

1. Johanna Desideria Courtmans-Berchmans, die vooral bekend werd door een rits romans over en voor eenvoudige mensen

2. Nicole van Goethem, de enige Belg die ooit een Oscar won, voor haar werk aan de animatiefilm Een Griekse tragedie.

3. Maria Rosseels, een schrijfster van romans, essays over vooral film en diverse non-fictie; ze was de eerste vrouw die de Driejaarlijkse Oeuvreprijs van de Vlaamse Gemeenschap ontving, in 1984.

Johanna Desideria Courtmans-Berchmans

De toekomstige biograaf van Johanna Desideria Courtmans-Berchmans wacht in het Letterenhuis een halve meter archief, hoofdzakelijk brieven en handschriften, waaronder ook een autobiografische notitie waarin ze vertelt hoe ze schrijfster werd. ‘Ook de in 1933 gepubliceerde studie van Julius Pée over haar zal een goede compagnon de route zijn’, schrijft Diane ’s Heeren in de Standaard.

Van Nicole van Goethem heeft het Letterenhuis een uitgebreid (en complex) archief van ongeveer twintig meter, waarin naast haar animatie- en tekenwerk ook heel wat over leven en werk te vinden is. 

Van Maria Rosseels heeft de instantie ongeveer 1,2 meter archief in huis – brieven, handschriften en andere persoonlijke stukken. Er zijn ook 199 brieven van haar terug te vinden in andere archieven in het Letterenhuis.

Op 30 maart 2023 is er een colloquium ‘De bronnen van de biograaf’ dat het Letterenhuis organiseert samen met de VUB en Literatuur Vlaanderen. En voorjaar 2023 organiseert Creatief Schrijven een driedelige schrijfworkshop ‘De biografische schets’, met schrijfdocent Chris Ceustermans, biograaf van het zelfdestructieve schrijvende fenomeen J.M.H. Berckmans (Schrijven in de Grauwzone) en van Emmanuel de Bom (De man die van mensen hield).

Om de een of andere reden meldt de website van het Letterenhuis nog steeds niet wie de stemming heeft ‘gewonnen’. Misschien zijn de mannen daar boos. Of heeft de webmaster corona. 

De volledige top 10

1. Johanna Desideria Courtmans-Berchmans (1811-1890)

2. Nicole van Goethem (1941-2000)

3. Maria Rosseels (1916-2005)

4. Hubert Lampo (1920-2006)

5. Piet van Aken (1920-1984)

6. Gust Gils (1924-2002)

7. Lea Daan (1906-1995)

8. Gaston Burssens (1896-1965)

9. Tone Brulin (1926-2019)

10. Julian Key (1930-1999)

actueel

Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon voor verzetsheld Jan Zwartendijk

Verzetsheld Jan Zwartendijk krijgt vandaag, postuum, de Erepenning voor Menslievend Hulpbetoon in goud. Dat is de oudste en belangrijkste dapperheidsonderscheiding buiten de strijd en is voor het laatst in 1964 toegekend....

Judith Koelemeijer met haar biografie van Etty Hillesum genomineerd voor de Libris Geschiedenis Prijs

De shortlist met vijf genomineerden voor de Libris Geschiedenis Prijs 2023 is vandaag bekendgemaakt in radioprogramma OVT. Daaronder prijkt de biografie van Etty Hillesum door Judith Koelemeijer. Op 9 maart...

Gerrit Arie Lindeboomprijs voor Catharina Th. Bakker en haar De lijfarts van de koning

Catharina Th. Bakker heeft voor De lijfarts van de koning. Het avontuurlijke leven van Franz Joseph Harbaur, 1776-1824  de vijfjaarlijkse Gerrit Arie Lindeboomprijs gewonnen. Haar biografie van Frans Joseph Harbaur...

Pinto Literair 21 september: biograaf Melching over Karel van het Reve

Karel van het Reve was een van de belangrijkste en veelzijdigste publieke intellectuelen van het naoorlogse Nederland. Zijn werk is nog springlevend en hij is nog steeds een ijkpunt...

Masterclass biografie schrijven tijdens Geschiedenis Festival in Haarlem

Tijdens het Geschiedenis Festival op 7 oktober in Haarlem geeft Mirjam Janssen de masterclass  Hoe schrijf je een historische biografie? Janssen laat zien hoe je een beroemdheid of juist...

Britse biograaf van Lord Mountbatten bespioneerd door overheid. De dure laatste 0,2% van de waarheid

Al jaren woedt er in Groot-Brittannië een onderhand potsierlijk gevecht tussen Andrew Lownie, zelfbenoemd biograaf van de beroemde Lord Mountbatten (1900-1979), en de Britse staat. Eerst ging de strijd...

Sonny boy van biografe Annejet van der Zijl wordt campagneboek van Heel Nederland Leest

In november gaat de achttiende editie van de campagne Heel Nederland Leest van start. Dit is een initiatief van de CPNB (de uitgever van ook het Boekenweekgeschenk), samen met...

Filmrechten Alma’s dochters van Jutta Chorus verkocht

De filmrechten van het veelgeprezen Alma’s dochters van Jutta Chorus zijn verkocht aan producent NLFilm. De meeslepende familiegeschiedenis over vier generaties bijzondere vrouwen, in december 2022 bij Pluim verschenen, wordt verfilmd in...

EYE presenteert retrospectief van Werner Herzog

Eye Filmmuseum presenteert vanaf 18 juni een tentoonstelling en omvangrijk filmprogramma rondom het werk van de gevierde filmmaker Werner Herzog, die vorig jaar tachtig werd. De tentoonstelling biedt inzicht in...

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in