Vrouwen winnen Vlaamse Wie verdient een biografie?

In Vlaanderen organiseerde de krant De Standaard in november samen met het Letterenhuis een opiniepeiling onder lezers over de vraag Wie verdient een biografie? Men kon stemmen op een niet zo spannende lijst met tien namen, van wie het Letterenhuis – de Vlaamse tegenhanger van ons Letterkundig Museum – al of niet de persoonlijke archieven heeft. Het ging erom welke drie namen in de top-3 zouden belanden, die krijgen dan in 2023 alvast een ‘biografische schets’.

De lijst was bijna totaal braaf: keurig zes mannen en vier vrouwen – hoewel biografieën van vrouwelijke kunstenaars en schrijfsters nog wel een inhaalslag te maken hebben in Vlaanderen. Dat vonden blijkbaar ook de lezers en de vermoedelijk veel vaker stemmende lezeressen van de krant: 67% stemde voor de vier vrouwen. Zelfs Hubert Lampo werd ‘weggestemd’. Overigens moest je wel al morsdood zijn om op de lijst te belanden, er was dus geen plek voor nog levende en nog te interviewen artistieke senioren in Vlaanderen, wier archief nog bij hen thuis staat.

De top-3 is geworden: 

1. Johanna Desideria Courtmans-Berchmans, die vooral bekend werd door een rits romans over en voor eenvoudige mensen

2. Nicole van Goethem, de enige Belg die ooit een Oscar won, voor haar werk aan de animatiefilm Een Griekse tragedie.

3. Maria Rosseels, een schrijfster van romans, essays over vooral film en diverse non-fictie; ze was de eerste vrouw die de Driejaarlijkse Oeuvreprijs van de Vlaamse Gemeenschap ontving, in 1984.

Johanna Desideria Courtmans-Berchmans

De toekomstige biograaf van Johanna Desideria Courtmans-Berchmans wacht in het Letterenhuis een halve meter archief, hoofdzakelijk brieven en handschriften, waaronder ook een autobiografische notitie waarin ze vertelt hoe ze schrijfster werd. ‘Ook de in 1933 gepubliceerde studie van Julius Pée over haar zal een goede compagnon de route zijn’, schrijft Diane ’s Heeren in de Standaard.

Van Nicole van Goethem heeft het Letterenhuis een uitgebreid (en complex) archief van ongeveer twintig meter, waarin naast haar animatie- en tekenwerk ook heel wat over leven en werk te vinden is. 

Van Maria Rosseels heeft de instantie ongeveer 1,2 meter archief in huis – brieven, handschriften en andere persoonlijke stukken. Er zijn ook 199 brieven van haar terug te vinden in andere archieven in het Letterenhuis.

Op 30 maart 2023 is er een colloquium ‘De bronnen van de biograaf’ dat het Letterenhuis organiseert samen met de VUB en Literatuur Vlaanderen. En voorjaar 2023 organiseert Creatief Schrijven een driedelige schrijfworkshop ‘De biografische schets’, met schrijfdocent Chris Ceustermans, biograaf van het zelfdestructieve schrijvende fenomeen J.M.H. Berckmans (Schrijven in de Grauwzone) en van Emmanuel de Bom (De man die van mensen hield).

Om de een of andere reden meldt de website van het Letterenhuis nog steeds niet wie de stemming heeft ‘gewonnen’. Misschien zijn de mannen daar boos. Of heeft de webmaster corona. 

De volledige top 10

1. Johanna Desideria Courtmans-Berchmans (1811-1890)

2. Nicole van Goethem (1941-2000)

3. Maria Rosseels (1916-2005)

4. Hubert Lampo (1920-2006)

5. Piet van Aken (1920-1984)

6. Gust Gils (1924-2002)

7. Lea Daan (1906-1995)

8. Gaston Burssens (1896-1965)

9. Tone Brulin (1926-2019)

10. Julian Key (1930-1999)

actueel

Bij de dood van Aleksej Navalny

De dood van Aleksej Navalny vandaag in een Russische gevangenis komt voor niemand als een verrassing. Hij had geen schijn van kans om te overleven. Maar zoals uit de...

11 maart: Biografie op de bühne met Jaap Cohen en Esther ten Dolle

Jaap Cohen praat met Hans Renders over zijn biografie van Theo van Gogh. Petra Teunissen gaat in gesprek met Esther ten Dolle over haar biografie in wording van Helga Ruebsamen.

Frans Janssen, redacteur van Biografieportaal, vertaalt Die Insel van Matthias Wegehaupt

Frans Janssen, redacteur van Biografieportaal, heeft de alom bejubelde roman Die Insel van Matthias Wegehaupt vertaald. Het Eiland zal 1 maart aanstaande verschijnen. Die Insel / Het Eiland is de...

Ghostwriter: inmiddels een respectabel beroep

Deze maand vond in New York, het walhalla van de Amerikaanse uitgeverswereld, het eerste congres van ghostwriters plaats. Aan dit Gathering of the Ghosts namen zo'n 160 heel diverse...

15 februari in Literair Theater Perdu: De Biografie in Psychoanalyse over Ida Simons

Ida Simons (1911-1960) was een vrijwel vergeten schrijfster. Maar door de heruitgave van haar briljante, licht cynische en semi-autobiografische roman De dwaze maagd (Cossee, 2014) en door de uitvoerig...

Parlement.com voorlopig gered

Na de Tweede Kamer heeft ook de Eerste Kamer ingestemd met het in leven houden van de website parlement.com, inclusief het grote biografische archief.  "Anders dan verwacht was de stemming...

Arjen Fortuin schrijft biografie van Louis Paul Boon

De Nederlandse schrijver, journalist en biograaf Arne Fortuin gaat een biografie schrijven van Louis Paul Boon. Hij is een verklaard bewonderaar van Boons werk sinds hij als middelbare scholiere...

Toekenningen Schrijverslevens, biografieregeling

Het Letterenfonds heeft de toekenningen in de Schrijverslevens, biografieregeling bekendgemaakt. De volgende projecten ontvangen een subsidie: Angela Dekker voor het schrijven van een biografie van Dubravka Ugrešić (Nijgh en Van Ditmar, 2028) Rob...

ChatGPT verzint biografieën van levende personen

Eind september diende de Franse volksvertegenwoordiger Eric Bothorel een klacht in tegen ChatGPT bij de Commission Nationale de l'Information et des Libertés, de CNIL. Zijn klacht was niet mals:...

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in