Britse biograaf van Lord Mountbatten bespioneerd door overheid. De dure laatste 0,2% van de waarheid

Al jaren woedt er in Groot-Brittannië een onderhand potsierlijk gevecht tussen Andrew Lownie, zelfbenoemd biograaf van de beroemde Lord Mountbatten (1900-1979), en de Britse staat. Eerst ging de strijd om publieke toegang tot de 4500 archiefdozen die de familie van de laatste viceroy van India, Lord Mountbatten dus, aan de universiteit van Southhampton had verkocht. Behalve de dagboeken van de Lord en zijn eega Edwina die de periode 1920-1968 coveren, bevat het archief onder meer twaalfhonderd brieven van koningin Victoria (1819-1901).

Inmiddels is na jaren touwtrekken volgens de universiteit ‘99,8%’ van deze dozen toegankelijk gemaakt voor historici. So far, so good – ook al liepen de advocaatkosten voor Lownie naar eigen zeggen op tot zo’n 450.000 pond, rond de half miljoen euro, die maar voor een deel gecompenseerd werden door meerdere crowdfunding-acties. Maar deze maand nam de strijd om de laatste 0,2% een bizarre nieuwe wending: na een beroep op de wet die overheidsinstanties verplicht openbaar te maken welke informatie zij verzamelen over individuele burgers, kwam Lownie erachter dat de staat ijverig informatie over zijn doen en laten aan het vergaren was om een ‘lastercampagne’ te kunnen lanceren, mocht de nood daartoe zich voordoen in verband met god weet welke compromitterende geheimen in de resterende 0,2 procent van het archief, zeg de laatste negen dozen.

Andrew Lownie © James Gifford Mead (CC BY-SA 4.0)

De staat, dat is in dit geval het Cabinet Office, het ministerie dat de Britse premier en het kabinet moet ondersteunen en met ruim tienduizend man personeel de brug vormt van het kabinet naar alle andere ministeries (ter vergelijking: het ministerie van Algemene Zaken dat onze premier en het kabinet ondersteunt telt inclusief onder anderen de Rijksvoorlichtingsdienst slechts rond de vierhonderd medewerkers). Ook de Britse overheid heeft inmiddels honderdduizenden ponden uitgegeven aan juridische kosten om Lownie te dwarsbomen.

De hoge functies die Mountbatten voor de Britse staat en de Navo vervulde, zijn talrijk, maar wat vooral tot de verbeelding van biografen spreekt is de periode dat Mountbatten de gang naar onafhankelijkheid van India leidde van Britse kant, inclusief de bloedige afscheiding van Pakistan als islamitische staat. Voor de royalty-roddelpers is het seksleven van Edwina Mountbatten dan weer interessant omdat zij mogelijk een verhouding heeft gehad met de Indiase leider Jawaharlal Nehru. De eveneens nogal overspelige Lord Mountbatten was ook de oom van Prins Philip, de vader van de huidige koning Charles. In 1979 werd de inmiddels bejaarde Lord vermoord door Provisional Irish Republican Army door een bom die deze vermeende patriotten in zijn vissersboot hadden geplant.

Mahatma Gandhi met Louis en Edwina Mountbatten (public domain)

Mountbatten was er zelf mee akkoord gegaan dat de staat de 4500 dozen eerst mocht nazien op staatgeheimen die beter geheim konden blijven. Maar toen de familie het archief verkocht aan de universiteit, waarvoor belastingbetalers via het National Heritage Memorial fund en het district Hampshire ruim twee miljoen pond op tafel legden, was het de bedoeling dat alles openbaar zou worden. De universiteit hield zich echter aan een door de staat opgelegde blokkade.

Die is dus nu voorbij maar elke biograaf zal de honger van Lownie en anderen begrijpen om de laatste negen dozen te mogen inzien. Het Cabinet Office wil nog even geen commentaar geven op de dossiervorming over Lownie en de inhoud van de laatste 0,2 procent archief.

Lownie’s biografie van Mountbatten verscheen in 2019. Volgens Lownie heeft het Cabinet Office vanaf 2018 zoveel materiaal over hem verzameld dat men hem liet weten 650 arbeidsuren (dus zo’n vier maanden) nodig te hebben om alle informatie te verzamelen en dat hij zijn verzoek om openbaarmaking derhalve moest ‘opbreken in periodes van elk zes maanden’. De verzamelde informatie heeft volgens Lownie onder meer betrekking op rechtszaken die hij won en die ‘niets te maken hadden met mijn activiteiten als historicus’. Een woordvoerder van de regering liet weten: ‘Deze beweringen missen elke grondslag’.

We zullen zien.

Bronnen: The Guardian, Wikipedia English

actueel

Bij de dood van Aleksej Navalny

De dood van Aleksej Navalny vandaag in een Russische gevangenis komt voor niemand als een verrassing. Hij had geen schijn van kans om te overleven. Maar zoals uit de...

11 maart: Biografie op de bühne met Jaap Cohen en Esther ten Dolle

Jaap Cohen praat met Hans Renders over zijn biografie van Theo van Gogh. Petra Teunissen gaat in gesprek met Esther ten Dolle over haar biografie in wording van Helga Ruebsamen.

Frans Janssen, redacteur van Biografieportaal, vertaalt Die Insel van Matthias Wegehaupt

Frans Janssen, redacteur van Biografieportaal, heeft de alom bejubelde roman Die Insel van Matthias Wegehaupt vertaald. Het Eiland zal 1 maart aanstaande verschijnen. Die Insel / Het Eiland is de...

Ghostwriter: inmiddels een respectabel beroep

Deze maand vond in New York, het walhalla van de Amerikaanse uitgeverswereld, het eerste congres van ghostwriters plaats. Aan dit Gathering of the Ghosts namen zo'n 160 heel diverse...

15 februari in Literair Theater Perdu: De Biografie in Psychoanalyse over Ida Simons

Ida Simons (1911-1960) was een vrijwel vergeten schrijfster. Maar door de heruitgave van haar briljante, licht cynische en semi-autobiografische roman De dwaze maagd (Cossee, 2014) en door de uitvoerig...

Parlement.com voorlopig gered

Na de Tweede Kamer heeft ook de Eerste Kamer ingestemd met het in leven houden van de website parlement.com, inclusief het grote biografische archief.  "Anders dan verwacht was de stemming...

Arjen Fortuin schrijft biografie van Louis Paul Boon

De Nederlandse schrijver, journalist en biograaf Arne Fortuin gaat een biografie schrijven van Louis Paul Boon. Hij is een verklaard bewonderaar van Boons werk sinds hij als middelbare scholiere...

Toekenningen Schrijverslevens, biografieregeling

Het Letterenfonds heeft de toekenningen in de Schrijverslevens, biografieregeling bekendgemaakt. De volgende projecten ontvangen een subsidie: Angela Dekker voor het schrijven van een biografie van Dubravka Ugrešić (Nijgh en Van Ditmar, 2028) Rob...

ChatGPT verzint biografieën van levende personen

Eind september diende de Franse volksvertegenwoordiger Eric Bothorel een klacht in tegen ChatGPT bij de Commission Nationale de l'Information et des Libertés, de CNIL. Zijn klacht was niet mals:...

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in