Wie de biografie Onveranderlijk zichzelf over schrijver Arthur van Schendel (1874-1946) gaat lezen, doet er goed aan te beginnen bij het nawoord. Daarin schrijft biograaf Rob Groenewegen precies wat de twee problemen zijn met zijn boek. Hij stelt de retorische vraag: “Hoe iemand op papier tot leven te brengen die weinig tot niets over zichzelf prijsgaf?” Desondanks koos hij bewust voor de focus op het léven van Van Schendel en niet op diens werk,...

Vanaf zijn doorbraak met de roman Gimmick in 1989 tot zijn dood was Joost Zwagerman (1963-2015) als auteur, columnist en televisiepresentator volop aanwezig in de media. In Zwaag. De zeven levens van Joost Zwagerman beschrijft Maria Vlaar niet alleen zijn fascinerende leven maar duidt zij het ook met de blik van nu. De biografie geeft een ontluisterend beeld van de keerzijde van de roem.   Schrijversleven De titel Zwaag verwijst naar de naam waarmee hij werd...

“Je bent in een krankzinnigengesticht, je bent krankzinnig!” schreef Fré Dommisse in haar debuutroman Krankzinnigen. Met dit boek doorbrak zij als een van de eersten het taboe op psychische ziekte. In haar biografie Fré Dommisse - Schrijfster tussen normaal en abnormaal (1900-1971) laat Catharina Th. Bakker zien hoe en waarom Fré Dommisse haar unieke stem liet horen.  Fré Dommisse was de jongste dochter van een Zeeuwse predikant. Hij liet zijn blinde vrouw jong achter als weduwe met...

Ondanks dat Heere Heeresma (1932-2011) in de jaren zeventig en tachtig een grote lezersschare kende - dankzij boeken als Een dagje naar het strand (1962), Han de Wit gaat in ontwikkelingshulp (1972), en Zwaarmoedige verhalen voor bij de centrale verwarming (1973) - is hij als persoon voor vrijwel iedereen verborgen gebleven. Zoals hij zelf zei, speelde zijn leven zich af ‘achter een brandscherm’ en daar liet hij niemand achter kijken. Dat neemt niet weg dat...

Kort na de dood van Michaël Zeeman in 2009 stelde zijn vriend Willem Otterspeer een bundel weldadige essays samen onder de titel Aan mijn voormalig vaderland. En nu, vijftien jaar later, eert hij zijn veel te vroeg gestorven vriend met een uiterst lezenswaardige biografie: In alles ben ik groot. Otterspeer kan niet anders dan zich onmiddellijk de vraag stellen of dat wel kan, een biografie schrijven over je vriend. ‘Het enige leesbare wat ik...

Altijd te paard is een complete, maar toch compacte biografie van de schrijfster Renate Dorrestein (1954-2018). Het is biografe Iris Pronk gelukt om de omvang beperkt te houden en dat was geen sinecure, want Renate Dorrestein was een productieve schrijfster die ook maatschappelijk zeer actief was. Het levensverhaal van deze eigenwijze en originele vrouw leest als een van haar beste romans: spannend, vlot en geestig. In thematische én chronologisch geordende hoofdstukken beschrijft Iris Pronk de...

Nogal afgekloven onderwerpen kunnen opeens weer levendig en dynamisch worden en boeien dankzij een biografie. De hoofdfiguur belééft het, moet soms helse keuzes maken op momenten dat de gevolgen nog volslagen onduidelijk zijn, weet nog niet bij wie men later zal worden ingedeeld: zij die fout of zij die goed waren. En dat geldt nog sterker wanneer de historische achtergrond wordt gevormd door oorlog of burgeroorlog. Zo ook het onderwerp Sovjet-Unie, van de Oktoberrevolutie van...

Zoals bij veel generatiegenoten het geval is, begon de liefde voor literatuur bij mij met Kopstukken van Godfried Bomans. Ze kwamen, dacht ik, voor in een Bulkboek met verzamelde ‘kursieven’. Mijn leraar Nederlands bracht ze ter sprake en ik weet nog dat ik er thuis mijn ouders met veel plezier uit voorlas. Toen op school bekend werd dat bij De Slegte een zoveelste druk van Pieter Bas voor één gulden vijfennegentig te koop was,...

‘Wie schrijft schaamt zich niet.’Zo omschreef in 1977 Hugo Brandt Corstius als columnist Piet Grijs zijn credo. Over deze wiskundige en taalwetenschapper, die zich van tientallen pseudoniemen bediende en voor vrijwel alle media in Nederland heeft geschreven, publiceerde Elsbeth Etty een boeiende biografie met de paradoxale titel Ik heb nog nooit gelogen. De in 2020 overleden taalkundige Liesbeth Koenen, een voormalige student van Brandt Corstius, was daar eerder aan begonnen. Toen uitgeverij Querido in 2021...

Marita Mathijsen heeft een prachtige biografie geschreven van de schrijfster en dichteres Betje Wolff, voluit Elisabeth Wolff-Bekker (1738-1804). Interessant is dat de emeritus hoogleraar Nederlandse letterkunde zich in het boek vrij uitvoerig verantwoordt waarom en hoe zij deze levensbeschrijving heeft geschreven. Moedige standpunten Betje Wolff wordt tegenwoordig bijna altijd nog in een adem genoemd met Aagje Deken, waarmee zij 27 jaar een schrijversduo vormde. Eerder verschenen er al dubbelbiografieën van Wolff en Deken van de hand...

Hoe kun je de biografie schrijven van iemand met wie je 23 jaar samen was? Dat deed Mario Molegraaf en natuurlijk was hij zich bewust van het feit dat daar vragen over gesteld zouden worden. Hij probeert die vragen voor te zijn door Opperhuidmens: de biografie van Hans Warren te voorzien van een uitgebreide inleiding, waarin hij niet alleen zijn keuzes en werkwijze toelicht maar ook een voorschot neemt op de conclusies van zijn...

Geef niet mee! is de titel van de biografie en typeert het leven van Ellen Warmond (1930-2011). Biograaf Trudy van Wijk koos deze beginwoorden uit het gedicht ‘Advies’. Bij de publicatie van dit gedicht in 1963 was Warmond al een gelauwerde auteur en een grote naam in de Nederlandse poëzie. Ze verkeerde in de hoogste literaire kringen van die tijd en ontving diverse literaire prijzen voor haar poëzie. Gedichten als  ‘Maandag’ en ‘Changement de...