Luceberts antisemitisme publiek gedocumenteerd

Niemand die er eigenlijk ooit aan had getwijfeld: Lucebert, de Keizer van de Vijftigers, had antisemitische opvattingen. Zijn biograaf Wim Hazeu besteedt er in zijn biografie over Lucebert uitvoerig aandacht aan. (Zie voor de uitgebreide bespreking door Biografieportaalredacteur Wim Huijser: Eeuwig zoeken naar Luceberts diepere bedoelingen – Biografieportaal ) Onlangs (6 september 2022) werd dat bewijs publiekelijk toegankelijk: de 60 brieven die Bertus Swaansdijk (later de dichter-beeldend kunstenaar Lucebert) aan zijn vriendin Tiny Koppijn in de periode 1940-1945 schreef, zijn aangekocht door het Literatuurmuseum in Den Haag. Luceberts generatiegenoten en medekunstenaars hadden besloten het hem te vergeven. Schrijfster Mischa de Vreede zei ooit in de Groene Amsterdammer: ‘We waren vastbesloten van hem te houden en te blijven houden.’ En Remco Campert had dat antisemitisme nooit helemaal serieus genomen. Lucebert voorzag al dat bij toekomstige biografen hier ruim aandacht voor zouden hebben: ‘m’n biografen die later dikke banden over mijn leven schrijven zullen met veel toewijding deze periode behandelen om haar zo appetijtelijk mogelijk het romantiekgrage publiek op te kunnen dienen.’ De 60 brieven die nu publiekelijk toegankelijk zijn, bevestigen dat Bertus Swaansdijk een overtuigd nazi-aanhanger was, bewonderaar van Hitler, en dat het wegzetten als jeugdzonde wat te gemakkelijk is.