Karin Amatmoekrim gepromoveerd op Anil Ramdas

Ten overstaan van een vol auditorium verdedigde Karin Amatmoekrim op 26 september jl. in Leiden haar proefschrift over de ‘onmogelijke kosmopoliet’ Anil Ramdas. Hoewel het stellen van vragen tijdens een promotieplechtigheid volgens co-promotor Michiel van Kempen maar een spel is, hield de zaal tijdens het stellen van de vragen regelmatig de adem in. Niet alleen raakten de meeste vragen van de geleerde opponenten aan wezenlijke onderdelen van Amatmoekrims onderzoek, maar ze gaven niet alleen het publiek maar ook de promovenda te denken.

Maar steeds laveerde zij op soepele wijze tussen de opgeworpen symbolische obstakels door. Of het nu een vraag over de juistheid van de keuze voor een biografisch onderzoek en het gebruik van egodocumenten om de antwoorden te vinden op de vertrekpunten van het onderzoek betrof; de vraag of Anil Ramdas slachtoffer is geworden van zijn eigen verwachtingen; twijfels over het feit of de brahmaan Ramdas zich ooit gedistantieerd heeft van het kastenstelsel; de betekenis van het concept heimwee; de ontwikkeling en dynamiek van het medialandschap als mogelijke verklaring – in plaats van het post-kolonialisme – voor het verloop van het leven van Anil Ramdas en de vraag of het kosmopolitisme van Ramdas al dan niet een constante in zijn leven was, Karin Amatmoekrim liet zich niet van de wijs brengen. Waarbij ze niet altijd even stellig was in haar antwoorden, waardoor er ook na het voltooien van haar onderzoek ruimte blijft om van opvatting te verschillen en van gedachten te wisselen over Anil Ramdas en de wereld waarin hij leefde. Op de vraag wie of wat ze door haar onderzoek beter had leren kennen: Anil Ramdas of Nederland, was de promovenda wel heel duidelijk: Nederland. Maar in welke zin, daar ging het vervolgens niet meer over.

Natuurlijk werd aan Karin Amatmoekrim na kort beraad achter gesloten deuren de titel doctor verleend. In haar laudatio memoreerde haar promotor prof. dr. Yra van Dijk dat het de bedoeling was dat Anil Ramdas ooit (aan het begin van de jaren negentig) bij haar vader Teun van Dijk had moeten promoveren. Ramdas deed vanuit tekstueel en sociologisch perspectief onderzoek naar vluchtverhalen van asielzoekers. Tegenwerking van overheidswege deed Ramdas besluiten zijn promotieonderzoek te staken. Het zou Anil Ramdas, volgens Yra van Dijk, net zoveel plezier gedaan hebben als het haar en co-promoter Michiel van Kempen deed om haar met verve haar onderzoek en onderwerp te zien verdedigen.