Eerste grote biografie van Descartes uit 1691 opnieuw uitgegeven in modern Frans

Annie Bitbol-Hespériès, auteur van vier eerdere boeken over René Descartes, heeft zich gewaagd aan een vertaling in modern Frans van La vie de Monsieur Descartes, de eerste grote biografie van Adrien Baillet, uit 1691. Het werk verscheen veertig jaar na de dood van Descartes en is zo waardevol omdat Baillet nog toegang had tot brieven en manuscripten uit Descartes’ archief die naderhand verloren zijn gegaan. Uiteraard heeft Bitbol voor een gedegen inleiding en vele annotaties gezorgd, o.a. om de betekenis van termen toe te lichten zoals die in de 17e eeuw gebruikt werden – geen overbodige luxe ook voor hedendaagse Fransen, aangezien woorden in ruim drie eeuwen ingrijpend van betekenis kunnen veranderen. Zo is het boek 1320 pagina’s geworden.

Biograaf Baillet, niet per se een grote fan van Descartes, schreef de studie destijds op bestelling, maar dus in een tijd dat het productieve genie ‘nog niet gemummificeerd’ was, zoals recensent Roger-Pol Droit schrijft in Le Monde, en ‘de subtiele complexiteit van Descartes’ nog fris was, ver verwijderd van de retoriek die gebezigd wordt op gedenkdagen. 

René Descartes

Adrien Baillet, geboren in 1649, heeft de denker nooit ontmoet. Hij moet een gewetensvolle fact-checker zijn geweest. Als bibliothecaris van een jurist had Baillet toegang tot veel wetenschappelijke lectuur en hij heeft zijn verhalen dan ook ingebed in informatie over wetenschappelijke ontwikkelingen, over Descartes’ uitgebreide contacten met andere geleerden, hun discussies. Hij beschrijft de steden die Descartes bezocht zoals Frankfurt, Turijn, Leiden en Utrecht en de steden waar hij woonde zoals Den Haag en Stockholm. Uiteraard verstrekt hij context over politieke conflicten, toen nog voornamelijk godsdienstoorlogen waarvoor Descartes als de dood was.

De uitgeverij noemt de biografie een uniek overzicht van het intellectuele leven in Europa in de 17e eeuw, een ‘veritable Encyclopédie avant l’heure‘. Descartes verliet Nederland toen hij zich door calvinistische scherpslijperij hier ook niet meer veilig voelde en vertrok op uitnodiging van koningin Christina I van Zweden naar Stockholm, in de hoop daar in alle rust te kunnen werken. Nu Descartes vanwege zijn rationalisme door sommigen gezien wordt als grote wegbereider van de plundering van onze planeet, zou hij zich nu in Zweden wellicht ook niet veilig hebben gevoeld.

actueel

Hans Renders neemt afscheid als directeur van het Biografie Instituut Groningen

In een periode van twintig jaar zette Hans Renders het Biografie Instituut op aan de RUG. Zo’n dertig biografieën kwamen uit onder zijn leiding, waarop de auteurs bovendien promoveerden....

BP redacteur Wim Huijser, Wim Hazeu en Rob van Vuure bundelen hun columns

In de afgelopen jaren schreven biograaf Wim Hazeu, schrijver-wandelaar en redacteur van Biografieportaal Wim Huijser en bladendokterpublicist Rob van Vuure elk hun vaste column voor het tweemaandelijkse tijdschrift Boekenpost. Speurend...

Shortlist Boerhaave Biografieprijs is bekend

De jury van de driejaarlijkse Boerhaave Biografie Prijs heeft haar shortlist bekendgemaakt. Rogier Chorus – Om recht en gerechtigheid. Paul Scholten (1875-1946), een biografie (Walburg Pers, 2022) Erwin Dekker – Jan...

Biografieportaal presenteert zijn Raad van Advies

Met trotst presenteert Biografieportaal de Raad van Advies die de stichting met raad en daad bij zal staan in de realisering van haar doelstellingen. Hans Renders (Aarle-Rixtel, 1957) zal aantreden...

BP-redacteur Pieter Nabbe werkt aan nieuw studioalbum    

Pieter Nabbe en Bart Spierings, muzikanten van Juneville, werken aan hun derde album dat zij op vinyl willen uitbrengen. Het is getiteld All of Us en heeft als thema de kostbaarheid...

Pulitzer-prijs voor biografie van Martin Luther King (1929-1968)

Journalist Jonathan Eig schreef zijn alom bejubelde biografie van de Amerikaanse burgerrechten-activist na zich in het genre bekwaamd te hebben met eerdere biografieën van onder meer bokser Muhammad Ali...

Biografie van Anil Ramdas genomineerd voor de Brusseprijs 2024

Vandaag heeft de jury bekendgemaakt welke vijf boeken kans maken op de Brusseprijs 2024. 'Op de shortlist staan vijf boeken die informeren, uitdagen tot gesprek en een bijdrage leveren aan...

Yolande Emmelot en BP-redacteur Sjoerd Karsten schreven Naar de natuur – Wandelen in en rond kunstenaarskolonies

Op 15 april presenteert Uitgeverij Gegarandeerd Onregelmatig de gids Naar de natuur – Wandelen in en rond kunstenaarskolonies. Yolande Emmelot en Sjoerd Karsten nemen wandelaars mee op sleeptouw naar...

Jonathan Eig wint voor King de American History Prize

Jonathan Eig, auteur van King. A Life, ontvangt de American History Prize voor zijn biografie van Martin Luther King. Het boek is in het Nederlands vertaald als Het leven...

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Vul alstublieft uw commentaar in!
Vul hier uw naam in