Het Vlaamse Letterenhuis organiseerde vorig jaar samen met het dagblad De Standaard een verkiezing onder de titel Wie verdient een biografie?
Deelnemers konden zelf een kandidaat aandragen of kiezen uit tien schrijvers en kunstenaars, van wie er drie een voorlopige biografieschets zouden krijgen. Een van de top-drie werd schrijfster en journaliste Maria Rosseels (1916-2005).
Heleen Debruyne, auteur en radiopresentatrice bij Klara, dook onder meer in haar archieven. Deze week publiceerde De Standaard de eerste biografieschets, die hier gratis is te downloaden.
‘Ik zou mezelf geen literator noemen’, zei Maria Rosseels in 1981. Ze was toen 65. Romans als Ik was een Kristen of Dood van een non staan op de leeslijsten van middelbare scholieren. Lezers van De Standaard kenden haar filmkritieken. Haar artikelen uit de jaren vijftig over anticonceptie en wantoestanden in vrouwenkloosters, hebben de vrouwenemancipatie in Vlaanderen een zetje gegeven.
Daarvoor heeft ze wel een prijs betaald. Ze wilde graag kinderen maar in haar tijd gingen schrijven en een gezin niet samen. ‘Ik heb een gezin gemist. Maar toen ik schreef kon het niet anders. Het was het een of het ander.’
Debruyne: “Medio 20e eeuw… voelt ze zich een buitenstaander, zowel in katholieke middens als onder atheïsten. Wanneer de ongelovige auteur Hubert Lampo haar in een recensie in 1957 een ‘uitgesproken katholiek schrijfster’ noemt, reageert zij in een brief: ‘en dat terwijl mijn eigen geloofsgenoten mij met duivel, hel, pek en solfer bedreigen als ik niet met bekwame spoed het pad der deugd ga betreden. Als er een zaak is die mij voor de voeten wordt geworpen, is het wel mijn vrijbuiterij, gebrek aan respect voor tradities en elementair tekort aan orthodoxie.’ “
Dood van een non (1961) werd verfilmd door Paul Collet en Pierre Drouot. Over het resultaat was Rosseels zelf ontevreden: ‘Ik had beter moeten weten. Ik zit al 25 jaar in de filmerij en ik had moeten zeggen: dit kunt ge niet verfilmen.’
Er komen nog de biografieschetsen van Johanna Desideria Courtmans-Berchmans (1811-1890) die vooral bekend werd door een rits romans over en voor eenvoudige mensen, en Nicole van Goethem (1941-2000), de enige Belg die ooit een Oscar won, voor haar werk aan de animatiefilm Een Griekse tragedie.
