Op zaterdag 16 mei jl. is literatuurhistoricus Nop Maas overleden. Maas was Gerard Reve’s biograaf en bezorger van het werk van Hanny Michaelis. Hij werd 76 jaar.
De driedelige, 2.500 pagina’s tellende biografie van Gerard Reve, Kroniek van een schuldig leven, die in de jaren 2009-2012 bij Van Oorschot verscheen, is wel zijn magnum opus. Het is uitermate gedetailleerd – een kroniek laat ruimte voor volgende biografen: het verzamelt zoveel mogelijk, zodat er op voortgeborduurd kan worden – en met grote kennis en liefde voor het werk geschreven. De uitgave was ook nog een tour de force omdat de erfgenaam van Reve, Joop Schafthuizen met een kort geding trachtte de uitgave van het laatste deel te laten verbieden. Van Oorschot en Maas wonnen dat kort geding gelukkig.
Via zijn Reve-onderzoek raakte Nop Maas bevriend met Hanny Michaelis (1922-2007), die in de jaren 1948-1959 met Reve getrouwd was geweest. Hij ontdekte na haar dood een stapel schriftjes met oorlogsdagboeken, die hij bij Van Oorschot bezorgde in twee kloeke delen: Lenteloos voorjaar en De wereld waar ik buiten sta. Een weergaloos werk van een gevoelige, begaafde en intelligente scholiere in de onderduik. In 2002 had Maas al samen met Michaelis het boekje Verst Verleden over haar vroegste jeugd, haar schooljaren en haar onderduiktijd samengesteld. In 2024 publiceerde hij in eigen beheer het boek Vastgenageld aan de rand van het niets, een uitgebreide verzameling herinneringen en (vaak pittige) opinies die hij in vele gesprekken met haar had opgetekend.
In de vele bezoeken aan de uitgeverij en tijdens dineetjes leerden we Maas kennen als een geestige gesprekspartner, met goed gevoel voor het licht schampere understatement. Zijn liefde voor met name Reve en Michaelis stond buiten kijf en heeft het naleven van deze schrijvers en de Nederlandse literatuur heel veel gebracht.
Bron: uitgeverij Van Oorschot
