Door Anneke van Ammelrooy
Marcel Proust, auteur van het moderne meesterwerk À la recherche du temps perdu, overleed in 1922, pas 51 jaar oud. Dus is 2022 in Frankrijk het Marcel Proust Jaar.
Dit heeft geen research en feiten opgeleverd waardoor biografen hun verhaal over Proust radicaal moeten bijstellen maar wel een bijzonder biografisch experiment: Jérôme Bastianelli vraagt zich in Les années retrouvées de Marcel Proust af hoe Proust de jaren 1922-1940 zou hebben ervaren, als hij zijn longaandoening had overleefd. Wat voor boeken had hij misschien nog geschreven? Hoe zouden die ontvangen zijn? Welke landen zou hij bezocht hebben? Welke vriendschappen zouden nieuw leven ingeblazen zijn?
Vergezocht? Proust mag voor velen de schrijver van de herinnering zijn, zelf schreef hij:
‘De toekomst is iets wat nog niet in onze gedachten bestaat en daarom lijkt die iets wat nog in extremis door onze wil te veranderen is.’
Tot 22 januari 2023 kunnen Proust-liefhebbers die behoefte hebben aan meer tastbare dingen dan een biografie, een boek in de kast, nog de tentoonstelling La Fabrique de l’oeuvre in de Bibliothèque Nationale de France in Parijs bezoeken. Manuscripten, schilderijen, foto’s, voorwerpen, kostuums vertellen daar een deel van de geschiedenis van Prousts oeuvre. Als alternatief voor selfies is er de catalogus. Toch boeiender dan Prousts huis in Combray waar toeristen naar zijn bed staren.
