het digitale platform voor de biografie in Nederland

Registreer u met uw email-adres en kies een wachtwoord
Ik ontvang graag de maandelijkse nieuwsbrief van Biografieportaal.nl

Biografie van Reinier Pauw werpt licht op opkomst van Amsterdam

Amsterdam en zijn bestuurders koesteren graag het beeld van een eeuwenoude traditie van tolerantie en vrijzinnigheid, maar Menno Witteveen zorgt met zijn boeiende biografie over de machtige Amsterdamse koopman Reinier Pauw voor een aardig deukje in dat imago. Hij laat zien hoe Reinier Pauw, een van de aanjagers van de overzeese expansie die Amsterdam een ongekende rijkdom en een politiek overwicht in de jonge Republiek bezorgde, opereerde als agressieve aanvoerder van een intolerante en...

Peter de Grote in Nederland. Poetins evenbeeld

Rond tsaar Peter de Grote zijn in de loop der tijd veel mythes geweven. Zo fabuleerde president Poetin dit jaar bij de 350ste geboortedag van Peter de Grote dat Rusland met de vermaarde tsaar voorop nooit gebied heeft veroverd, maar alleen heeft teruggenomen wat al Russisch was. Heel wat onschuldiger zijn de mythische verhalen die de ronde doen over het bezoek van de tsaar aan Zaandam. Die worden vakkundig door Rob Hartmans ontrafeld in...

Een biografie van Barbara. Een onstuimig leven in gepassioneerde liederen

Op 24 november 2022 is het 25 jaar geleden dat de Franse chansonnière Barbara overleed. Voor Meta Gemert één van de redenen om een monument voor haar op te willen richten. De andere reden, zo vermeldt ze in haar voorwoord,  is haar kleine ergernis over het feit dat Barbara, een icoon  in Frankrijk met de status van een rockster, naar haar mening veel te weinig aandacht kreeg in het televisieprogramma Chansons! dat in het...

Etty Hillesum: Het aanvaarde leven

De Joodse dagboekschrijfster Etty Hillesum (1914-1943) werd bewonderd én verguisd om haar keuze het lot van haar volk te delen –  een keuze die ze met de dood bekocht. Wrang genoeg vond ze uitgerekend in Westerbork haar bestemming als mens én als schrijfster. In een ingenieus gecomponeerde biografie laat Judith Koelemeijer zien wie de auteur van Het verstoorde leven werkelijk was. 22 februari 1941. Tijdens de eerste grote razzia worden in de Amsterdam Joodse buurt...

Alles is ijdelheid: Antoine Bodar als priester en personality

Op 26 september 2022 is Antoine Bodar (1944) dertig jaar priester in de Rooms-Katholieke Kerk. Dit jubileum was de aanleiding voor het biografenduo Koen Gerling en Marijntje Gerling om Bodars denken en veelzijdige carrière te bestuderen. Hun boek Antoine Bodar. Zijn leven en werk. Sprong die overgave heet is meer een aanzet tot een levensbeschrijving dan een samenhangende biografie. Op het omslag van Sprong die overgave heet draagt een jonge Antoine Bodar een stropdas, maar...

Verzameldrift. Biografie van Nanne Ottema (1874-1955)

Vanaf de inleiding van Verzameldrift. Biografie van Nanne Ottema (1874-1955) is het duidelijk dat Ottema’s zorgvuldig opgebouwde reputatie als steenrijke verzamelaar van Fries erfgoed – hij verzamelde niet alleen Fries ambachtswerk, Friese kunstobjecten, maar ook kenmerkende Friese landschappen – inmiddels volledig verloren is gegaan. In Friesland kent nu vrijwel niemand meer de naam Ottema, terwijl hij toch een succesvolle notarispraktijk dreef, oprichter was van Museum Princessehof en gedurende zijn leven meer dan 30.000 objecten...

Rainer Maria Rilke, de thuisloze

In Blijven is nergens. Het Europa van Rilke ontpopt Florian Jacobs zich als een inspirerende gids door leven en werk van Rainer Maria Rilke. Het is geen biografie in de eigenlijke zin van het woord, het is ook geen reisdagboek (Jacobs reisde Rilke achterna) of een essayistisch werk waarin Jacobs de betekenis van Rilkes werk tracht te duiden. Het is alles ineen, en die allesomvattende aanpak wringt nergens. ‘In plaats van plekken en landschappen die...

Gerard von Brucken Fock (1859-1935). De worstelende Zeeuw

Levensbeschrijvingen van Vincent van Gogh en Multatuli tonen aan dat een vermoeiend leven niet per se een vermoeiende biografie hoeft op te leveren. Maar in het geval van de componist en schilder Gerard von Brucken Fock (1859-1935) is dat helaas wel het geval. Geboren in een zeer welvarende Zeeuwse familie, is Von Brucken Fock permanent en vruchteloos op zoek naar een juiste levensinvulling. Voor compositielessen gaat hij naar Berlijn, maar hij vindt zichzelf te ‘geniaal’...

David McCullough, nestor van de Amerikaanse biografie, overleden

Op 89-jarige leeftijd is op 7 augustus de auteur David McCullough overleden. McCullough werd bekend door vuistdikke, gemakkelijk leesbare biografieën, merendeels van personen of onderwerpen in de Amerikaanse geschiedenis. Als het genre biografie in Amerika een ongekende bloeiperiode doormaakt, dan is dat mede, misschien zelfs vooral aan McCullough te danken. Het bekendst werd McCulloughs biografie van John Adams, de tweede president van de Verenigde Staten (1797-1801), gewoon John Adams getiteld. Dat had veel te maken met...

over de grenzen

Walter Kempowski en het verdriet van Rostock. Een burgerlijke biografie

Erg bekend is hij niet in Nederland, Walter Kempowski. Zeker niet in vergelijking met andere Duitse schrijvers van na de oorlog zoals Günter Grass, Heinrich Böll en – voor de iets beter ingevoerde in de Duitse literatuur – Uwe Johnson. Zijn Nederlandse Wikipedia-pagina telt een magere tien regels. De bibliografie die erop volgt heeft er meer dan veertig, dat dan weer wel. De Duitse Wiki komt zelfs tot vierenvijftig. Hij heeft ontzettend veel geschreven,...

Reinhard Heydrich en zijn weduwe

Nancy Dougherty ontmoette Lina von Osten Heydrich voor het eerst in 1976. De weduwe van Reinhard Heydrich had net haar memoires gepubliceerd, Leben mit einem Kriegsverbrecher. Dougherty, gefascineerd door het kwaad van het Derde Rijk, besloot een biografie te schrijven over de architect van de holocaust en de rijksprotector van Bohemen en Moravië. Het werd een levensproject. Toen ze met de laatste hoofdstukken bezig was, openbaarde zich de eerste symptomen van Alzheimer. Voor het...

The turning point. 1851 – A Year That Changed Charles Dickens and the World

In de Engelstalige territoria op onze planeet bestond absoluut geen behoefte aan wéér een diepgravende biografie van Charles Dickens (1812-1870). Alles over zijn leven is onderzocht, zijn journalistieke werk is gebundeld, zijn brieven zijn verzameld, zijn fictieve vrouwen onder de loep genomen, nabestaanden tot en met achterkleinkinderen werden geïnterviewd. Deze biografie is dan ook een experiment in wat anders: hoe vertel ik één beslissend jaar uit het leven van deze schrijver, een soort 'slow biography',...

The Baby on the Fire Escape: Creativity, Motherhood, and the Mind-Baby Problem

‘She was a monster.’ Dat was de eerste opmerking die Carolyn Kizers jongste dochter Jill maakte toen ik, aspirant Kizer-biograaf, met haar kennismaakte. Eerder had Carolyns oudste dochter Ashley zich wat ingehouden, want zij wilde mij overhalen haar moeders biografie te schrijven. Volgens haar was Kizer ‘a movie star gorgeous 6 foot tall amazon sex-goddess . . . and a brilliant intellectual, teacher and poet, who through her work as a civil servant transformed...

Caroline Norton, een vrouw die de wet verzette

Veel strijdbaarder kan niet. Caroline Norton (1808 – 1877) ontvluchtte haar tirannieke en gewelddadige echtgenoot, werd – geheel volgens het in 1830 geldende recht in Engeland - de toegang tot haar kinderen ontzegd, en vocht daarna haar hele leven voor de rechten van het moederschap. Niet voor de gelijkheid van mannen en vrouwen, moge blijken uit dit citaat uit 1870: "The natural position of woman is inferiority to man. Amen! That is a thing...

The Mind in Exile. Thomas Mann in Princeton

Een veelbewogen leven, het leven van Thomas Mann. De grote lijnen kennen we allemaal wel. Geboren en opgegroeid in Lübeck als zoon van de invloedrijke koopman Thomas Johann Heinrich Mann – de senator – en een half-Braziliaanse moeder, Julia Da Siva-Bruhns. Maakt de middelbare school niet af, want wil liever schrijver worden, net als zijn oudere broer Heinrich. Na wat inleidende vingeroefeningen in de vorm van korte verhalen publiceert hij in 1901, hij is...

Incomparable Grace. JFK in the Presidency

De titel Incomparable Grace geeft een misleidend idee van wat deze biografie van de eeuwige belofte, president John F. Kennedy, heeft te bieden. Het boek is tegelijk meer en tegelijk minder dan een tamelijk lege term als ‘onvergelijkelijke elegantie’ suggereert. De eerste hoofdstukken met gedetailleerde beschrijvingen van wat Kennedy aan had, wat Jackie droeg (‘an ivory silk satin gown that blended with the flurry of snow around her’) en hoe de toeschouwers bij de...

The Trials of Harry S. Truman. The Extraordinary Presidency of an Ordinary Man, 1945-1953

Het genre dikke-pillen biografie kreeg in 1992 een enorme stimulans met David McCulloughs boek over Harry Truman. Het was een meer dan complete biografie. Van de ruim duizend pagina’s gingen er 340 over Truman voordat hij president werd. In zijn nieuwe biografie van de 33ste president heeft Jeffrey Frank het anders aangepakt. Zijn boek gaat over het presidentschap van Truman. En laten we wel wezen, als Truman niet door Franklin Roosevelt vicepresident was gemaakt...